<center><img
src="http://www.thehindu.com/multimedia/dynamic/01490/18_IN_THMVS_TURKEY_1490964g.jpg"
width="550" /></center>
Sau nhiều tuần đối đầu có lúc quá khích với cảnh sát,
những người biểu tình Thổ Nhĩ Kỳ đã tìm ra một sự kháng
cự mới đó là: đứng tại chỗ và im lặng.
Hàng trăm đàn ông và phụ nữ đã đứng im tại Quảng trường
Taksim ở Istanbul vào hôm qua (19/6), bắt chước theo cách của
một nghệ sỹ, người đã biểu tình lặng lẽ vào buổi tối
trước đó và nhanh chóng được mệnh danh là "Người đàn ông
Đứng".
Trong hơn 5 tiếng đồng hồ, Erden Gunduz đã nhìn chằm chằm vào
bức chân dung của Kemal Ataturk, người sáng lập nước Thổ Nhĩ
Kỳ hiện đại.
Cảnh sát cuối cùng đã bắt giữ nhiều người hưởng ứng
Gunduz nhưng không rõ liệu nghệ sỹ này có bị tống giam hay
không.
Sự thách thức trong im lặng của Gunduz diễn ra sau khi cảnh sát
trấn áp đám đông những người biểu tình chống chính phủ
bằng vòi rồng và hơi cay vào cuối tuần qua.
Thổ Nhĩ Kỳ đã bị tàn phá bởi các cuộc biểu tình chống
chính phủ của Thủ tướng Recep Tayyip Erdogan kéo dài hơn 2
tuần. Tuy nhiên, nhiều người trong số những người bắt
chước Gunduz nói rằng họ đang đứng vì hòa bình chứ không
đứng về phe nào.
"Tôi đứng để chống lại bạo lực," Koray Konuk, một trong
những người bị bắt nói. ""Tôi đứngđó đểcác sự kiệnmà
chúng tôi đãđượcchứng kiếntrong vòng haiđến ba tuầnqua có
thể chấm dứt."
Konuk, 45 tuổi, cho biết cảnh sát đã đẩy anh vào một chiếc
xe buýt với 20 người khác, những người hưởng ứng Gunduz,
nhưng không có Gunduz trong số họ.
"Tôi chỉ đứng. Họ bắt một người đàn ông, người cũng
chỉ đứng tại chỗ," anh nói. "Điều đó thật vô lý."
Người dân, đi một mình hoặc cùng nhiều người, tiếp tục
tới và đứng yên tại quảng trường Taksim trong suốt ngày hôm
qua. Một số người còn nắm tay trong im lặng để thể hiện
sự đoàn kết và một vài người ủng hộ thậm chí còn bôi
kem chống nắng cho những người biểu tình.
Tuy nhiên, cảnh sát một lần nữa lại kéo đến và lùa đám
đông biểu tình này vào những chiếc xe tải.
Sầm Hoa (Theo CNN)
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130619/mot-goi-y-cho-bieu-tinh-o-vn-dung-im-de-bieu-tinh-o-tho-nhi-ky),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Thứ tư, tháng sáu 19, 2013
Trần Đình Triển - Nghi vấn vụ phạm nhân chết tại trại cải tạo Thanh Lâm
Khoảng 17h ngày 15/7/2012 phát hiện Nguyễn Tuấn Sơn phạm nhân
đang cải tạo tại trại Thanh Lâm (Thanh Hóa) bị chết, nội
dung sự việc như sau:
Trại cải tạo Thanh Lâm cho biết Nguyễn Tuấn Sơn bị kỷ
luật vì sử dụng điện thoại di động trong buồng giam nên
bị giam riêng trong nhà kỷ luật 10 ngày với hình thức cùm 1
chân, thời gian từ 14h ngày 7/7/2012 đến 14h ngày 17/7/2012.
Gia đình Nguyễn Tuấn Sơn nghi vấn và cho biết: Lý do Nguyễn
Tuấn Sơn bị kỷ luật là trước đó mấy ngày cán bộ quản
giáo Bùi Ngọc Hưng yêu cầu vợ Sơn gửi cho Hưng 5 triệu
đồng, vợ Sơn không đáp ứng được dẫn đến Nguyễn Tuấn
Sơn bị giam kỷ luật và bị đánh chết.
Khi Nguyễn Tuấn Sơn chết được báo cho gia đình nhưng gia
đình không được quay phim, chụp ảnh thi thể của Sơn và cũng
không cho gia đình đưa về để chôn cất. Chỉ 1 người trong
gia đình bí mật chụp được vài bức ảnh. Ngay sau đó gia
đình đã làm đơn khiếu nại tố cáo lên các cơ quan có thẩm
quyền đề nghị Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Bộ Công
an trực tiếp điều tra vụ án và đề nghị khai quật giám
định nguyên nhân chết và các vết thương trên người Sơn.
Đáng tiếc là vụ việc không được cơ quan có thẩm quyền
theo tố tụng (Cục điều tra hình sự, Viện kiểm sát nhân dân
tối cao) điều tra mà lại giao cho cơ quan cảnh sát điều tra
Công an Thanh Hóa trực tiếp điều tra và phòng khoa học hình
sự Công an Thanh Hóa khám nghiệm và kết luận pháp y.
Trước tình cảnh một bà mẹ già, người vợ trẻ và con thơ
đến khóc thảm thiết tại Văn phòng luật sư Vì Dân, qua
nghiên cứu bản ảnh mà gia đình cung cấp, chúng tôi thấy
rằng đó không thể là vết thương do Nguyễn Tuấn Sơn tự sát
như ý kiến của Trại Thanh Lâm; đồng thời gia đình cung cấp
2 chứng từ ngân hàng do vợ của Sơn gửi qua tài khoản cho Bùi
Ngọc Hưng và 2 thẻ điện thoại, mỗi chiếc 500.000 nạp vào
số điện thoại của Hưng. Vợ của Sơn cho biết do bị thất
lạc nên chị mới tìm được 2 chứng từ trên còn thực tế
hàng tháng Hưng yêu cầu vợ Sơn gửi từ 2 đến 5 triệu cho
Sơn qua ngân hàng hoặc nạp tiền vào điện thoại hoặc gửi
cho 1 người bán nước ở cổng trại.
Văn phòng luật sư Vì Dân đã có văn bản gửi Bộ trưởng Bộ
Công an, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Chủ
nhiệm Ủy ban tư pháp Quốc hội, nhưng không hiểu sao vụ việc
lại giao cho cơ quan cảnh sát điều tra tỉnh Thanh Hóa điều tra
về nguyên nhân chết của Nguyễn Tuấn Sơn (như vậy là sai
thẩm quyền điều tra). Và cơ quan cảnh sát điều tra Công an
Thanh Hóa trả lời gia đình Nguyễn Tuấn Sơn về cái chết của
Sơn là do tự sát.
Với chứng cứ mà chúng tôi tạm có, giá trị 4 triệu đồng
mà Bùi Ngọc Hưng yêu cầu vợ Sơn gửi cho là không thể chối
cãi được. Vụ việc này lại được tách ra do Cục điều tra
hình sự Viện kiểm sát nhân dân tối cao tiến hành. Qua kết
luận điều tra và cáo trạng (2 bản gần như giống nhau đến
100%) truy tố Bùi Ngọc Hưng về tội "Lạm dụng quyền hạn
chiếm đoạt tài sản" mà không điều tra lại nguyên nhân
dẫn đến cái chết của anh Sơn. Kết luận điều tra và cáo
trạng chỉ căn cứ vào những chứng cứ sát thực mà do Văn
phòng luật sư Vì Dân cung cấp, chưa điều tra bảng kê tiền
gửi thanh toán qua các ngân hàng mà vợ anh Sơn gửi cho Hưng.
Cũng như khôi phục lại việc gửi tiền qua điện thoại, số
điện thoại gọi đi và gọi đến từ số điện thoại của
Hưng, số điện thoại của Sơn (khi còn sống) trong trại cải
tạo với số điện thoại của vợ Sơn;…
Điều lạ lùng nhất là kỷ luật Sơn về việc gọi điện
thoại thì trong cáo trạng lại khẳng định Hưng yêu cầu Sơn
gọi điện thoại về cho vợ gửi tiền cho thầy (Hưng – cán
bộ quản giáo), điện thoại và thẻ điện thoại của Sơn khi
đang trong trại cải tạo thì do ai cung cấp? Một số tên
người gửi tiền từ 500.000 đến 10 triệu đồng vào tài
khoản của Hưng thì được kết luận là do bạn bè, người
thân gửi cho, cho vay.
Vụ án dự định được Tòa án nhân dân huyện Như Xuân, tỉnh
Thanh Hóa đưa ra xét xử vào ngày 27/6/2013 tới.
Vụ việc này với vụ Anh Nguyễn Công Nhựt bị chết tại Công
an Huyện Bến Cát – Bình Dương là có những dấu hiệu tương
đồng nhau:
http://www.luatvidan.vn/index.php?f=news&do=detail&id=122
<center><img
src="https://danluan.org/files/u1/sub03/1025427_162465390602547_1855116447_o.jpg"
width="400" height="300" alt="1025427_162465390602547_1855116447_o.jpg"
/></center>
<img
src="https://danluan.org/files/u1/sub03/011013811_162465567269196_1930780871_n.jpg"
width="600" height="800" alt="011013811_162465567269196_1930780871_n.jpg" />
<img
src="https://danluan.org/files/u1/sub03/021013086_162465667269186_1135743507_n.jpg"
width="600" height="800" alt="021013086_162465667269186_1135743507_n.jpg" />
<img
src="https://danluan.org/files/u1/sub03/0319914_162465763935843_624019217_n.jpg"
width="600" height="800" alt="0319914_162465763935843_624019217_n.jpg" />
<img
src="https://danluan.org/files/u1/sub03/041000831_162465910602495_968454391_n.jpg"
width="600" height="800" alt="041000831_162465910602495_968454391_n.jpg" />
<img
src="https://danluan.org/files/u1/sub03/05994154_162466000602486_904116395_n.jpg"
width="600" height="800" alt="05994154_162466000602486_904116395_n.jpg" />
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130619/tran-dinh-trien-nghi-van-vu-pham-nhan-chet-tai-trai-cai-tao-thanh-lam),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
đang cải tạo tại trại Thanh Lâm (Thanh Hóa) bị chết, nội
dung sự việc như sau:
Trại cải tạo Thanh Lâm cho biết Nguyễn Tuấn Sơn bị kỷ
luật vì sử dụng điện thoại di động trong buồng giam nên
bị giam riêng trong nhà kỷ luật 10 ngày với hình thức cùm 1
chân, thời gian từ 14h ngày 7/7/2012 đến 14h ngày 17/7/2012.
Gia đình Nguyễn Tuấn Sơn nghi vấn và cho biết: Lý do Nguyễn
Tuấn Sơn bị kỷ luật là trước đó mấy ngày cán bộ quản
giáo Bùi Ngọc Hưng yêu cầu vợ Sơn gửi cho Hưng 5 triệu
đồng, vợ Sơn không đáp ứng được dẫn đến Nguyễn Tuấn
Sơn bị giam kỷ luật và bị đánh chết.
Khi Nguyễn Tuấn Sơn chết được báo cho gia đình nhưng gia
đình không được quay phim, chụp ảnh thi thể của Sơn và cũng
không cho gia đình đưa về để chôn cất. Chỉ 1 người trong
gia đình bí mật chụp được vài bức ảnh. Ngay sau đó gia
đình đã làm đơn khiếu nại tố cáo lên các cơ quan có thẩm
quyền đề nghị Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Bộ Công
an trực tiếp điều tra vụ án và đề nghị khai quật giám
định nguyên nhân chết và các vết thương trên người Sơn.
Đáng tiếc là vụ việc không được cơ quan có thẩm quyền
theo tố tụng (Cục điều tra hình sự, Viện kiểm sát nhân dân
tối cao) điều tra mà lại giao cho cơ quan cảnh sát điều tra
Công an Thanh Hóa trực tiếp điều tra và phòng khoa học hình
sự Công an Thanh Hóa khám nghiệm và kết luận pháp y.
Trước tình cảnh một bà mẹ già, người vợ trẻ và con thơ
đến khóc thảm thiết tại Văn phòng luật sư Vì Dân, qua
nghiên cứu bản ảnh mà gia đình cung cấp, chúng tôi thấy
rằng đó không thể là vết thương do Nguyễn Tuấn Sơn tự sát
như ý kiến của Trại Thanh Lâm; đồng thời gia đình cung cấp
2 chứng từ ngân hàng do vợ của Sơn gửi qua tài khoản cho Bùi
Ngọc Hưng và 2 thẻ điện thoại, mỗi chiếc 500.000 nạp vào
số điện thoại của Hưng. Vợ của Sơn cho biết do bị thất
lạc nên chị mới tìm được 2 chứng từ trên còn thực tế
hàng tháng Hưng yêu cầu vợ Sơn gửi từ 2 đến 5 triệu cho
Sơn qua ngân hàng hoặc nạp tiền vào điện thoại hoặc gửi
cho 1 người bán nước ở cổng trại.
Văn phòng luật sư Vì Dân đã có văn bản gửi Bộ trưởng Bộ
Công an, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Chủ
nhiệm Ủy ban tư pháp Quốc hội, nhưng không hiểu sao vụ việc
lại giao cho cơ quan cảnh sát điều tra tỉnh Thanh Hóa điều tra
về nguyên nhân chết của Nguyễn Tuấn Sơn (như vậy là sai
thẩm quyền điều tra). Và cơ quan cảnh sát điều tra Công an
Thanh Hóa trả lời gia đình Nguyễn Tuấn Sơn về cái chết của
Sơn là do tự sát.
Với chứng cứ mà chúng tôi tạm có, giá trị 4 triệu đồng
mà Bùi Ngọc Hưng yêu cầu vợ Sơn gửi cho là không thể chối
cãi được. Vụ việc này lại được tách ra do Cục điều tra
hình sự Viện kiểm sát nhân dân tối cao tiến hành. Qua kết
luận điều tra và cáo trạng (2 bản gần như giống nhau đến
100%) truy tố Bùi Ngọc Hưng về tội "Lạm dụng quyền hạn
chiếm đoạt tài sản" mà không điều tra lại nguyên nhân
dẫn đến cái chết của anh Sơn. Kết luận điều tra và cáo
trạng chỉ căn cứ vào những chứng cứ sát thực mà do Văn
phòng luật sư Vì Dân cung cấp, chưa điều tra bảng kê tiền
gửi thanh toán qua các ngân hàng mà vợ anh Sơn gửi cho Hưng.
Cũng như khôi phục lại việc gửi tiền qua điện thoại, số
điện thoại gọi đi và gọi đến từ số điện thoại của
Hưng, số điện thoại của Sơn (khi còn sống) trong trại cải
tạo với số điện thoại của vợ Sơn;…
Điều lạ lùng nhất là kỷ luật Sơn về việc gọi điện
thoại thì trong cáo trạng lại khẳng định Hưng yêu cầu Sơn
gọi điện thoại về cho vợ gửi tiền cho thầy (Hưng – cán
bộ quản giáo), điện thoại và thẻ điện thoại của Sơn khi
đang trong trại cải tạo thì do ai cung cấp? Một số tên
người gửi tiền từ 500.000 đến 10 triệu đồng vào tài
khoản của Hưng thì được kết luận là do bạn bè, người
thân gửi cho, cho vay.
Vụ án dự định được Tòa án nhân dân huyện Như Xuân, tỉnh
Thanh Hóa đưa ra xét xử vào ngày 27/6/2013 tới.
Vụ việc này với vụ Anh Nguyễn Công Nhựt bị chết tại Công
an Huyện Bến Cát – Bình Dương là có những dấu hiệu tương
đồng nhau:
http://www.luatvidan.vn/index.php?f=news&do=detail&id=122
<center><img
src="https://danluan.org/files/u1/sub03/1025427_162465390602547_1855116447_o.jpg"
width="400" height="300" alt="1025427_162465390602547_1855116447_o.jpg"
/></center>
<img
src="https://danluan.org/files/u1/sub03/011013811_162465567269196_1930780871_n.jpg"
width="600" height="800" alt="011013811_162465567269196_1930780871_n.jpg" />
<img
src="https://danluan.org/files/u1/sub03/021013086_162465667269186_1135743507_n.jpg"
width="600" height="800" alt="021013086_162465667269186_1135743507_n.jpg" />
<img
src="https://danluan.org/files/u1/sub03/0319914_162465763935843_624019217_n.jpg"
width="600" height="800" alt="0319914_162465763935843_624019217_n.jpg" />
<img
src="https://danluan.org/files/u1/sub03/041000831_162465910602495_968454391_n.jpg"
width="600" height="800" alt="041000831_162465910602495_968454391_n.jpg" />
<img
src="https://danluan.org/files/u1/sub03/05994154_162466000602486_904116395_n.jpg"
width="600" height="800" alt="05994154_162466000602486_904116395_n.jpg" />
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130619/tran-dinh-trien-nghi-van-vu-pham-nhan-chet-tai-trai-cai-tao-thanh-lam),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Ngô Minh - Nhà báo "tham nhũng" như thế nào?
Người ta gọi "báo chí là quyền lực thứ tư" trong xã hội
sau lập pháp,tư pháp và hành pháp. Vì là quyền lực nên bao
giờ cũng có sự lạm quyền. Lâu nay ta chỉ nói đến lãnh
đạo có chức có quyền tham những. Vậy nhà báo có tham nhũng
không? Có! Một số nhà báo và cơ quan báo chí đang tham nhũng
rất tinh vi. Báo mà đăng bài để " chạy án" cho Năm Cam
cách đây mấy năm là báo hại đích thị rồi. Mới đây, Hà
Phan (Phan Hà Bình) phó tổng thư ký tòa soạn của một tờ báo
lớn bị bắt khi nhận hối lộ 220 triệu đồng (11.000 đô la)
để không viết bài tố các thương gia. Đó là những chuyện
tham nhũng, hối lộ cụ thể. Từ nhiều năm qua báo chí ta cũng
có không "mẹo làm tiền" các doanh nghiệp không kém những
vụ việc trên. Không ít tờ báo đang trở thành báo hại. Hại
đến mức hễ nghe nhà báo tới là giám đốc "sợ" tái
mặt, phải tìm cách "chạy trốn", nhưng lại ít người nói
tới.
<h2>Tòa soạn báo thành… cơ quan đánh quả!</h2>
Từ ngày đổi mới đến nay, báo chí đã thực sự trở thành
"món ăn" không thể thiếu đối với người dân hàng ngày.
Báo chí đang tham gia tích cực và có hiệu quả vào sự nghiệp
đổi mới, mở của, chống tiêu cực, tham nhũng. Nhiều tờ báo
do hấp dẫn người đọc, ti-ra phát hành lớn, nên người ta
sống chủ yếu bằng lợi nhuận báo. Những tờ báo đó, hàng
các doanh nghiệp hàng ngày tìm đến xin đăng quảng cáo rất
đông. Nhưng cũng có rất nhiều tờ báo phát chỉ phát hành
được vài ngàn bản một kỳ. Tiền bán báo không đủ bù
tiền in, tiền nhuận bút, nên cả tòa soạn sống chủ yếu
bằng " nghề chạy quảng cáo" ở các DNNN, thậm chí
"chạy" quảng cáo tận các trường tiểu học, trạm xá,
bệnh viên... thậm chí Trại phục hồi nhân phẩm cũng phải
"mần" quảng cáo! Nhiều tờ báo ở Hà Nội, vào Đà Nẵng
lập ra một "đại diện Miền Trung" hẳn hoi, nhưng tòa soạn
không trả lương, mà anh em phải đi chạy quảng cáo để nuôi
nhau! Cứ đến kỳ Tết Nguyên Đán, ngày 30-4, ngày nhà báo
Việt Nam 21-6, ngày Quốc Khánh 2-9 v.v... cả tòa soạn không
viết báo mà đổ xô đi… làm quảng cáo! Làm quảng cáo mà có
thư của thứ trưởng, vụt trưởng mang theo. Có báo một cái
Tết "đọc lệnh" được vài ba tỷ đồng tiền qủang cáo!
Giám đốc doanh nghiệp nhà nước phải tiếp mỗi ngày hàng
mấy chục "nhà báo quảng cáo" như vậy nên phát sợ.
Nhiều nhà báo nhơè đi "đọc lệnh" quảng cáo mà có
tiền xây nhà lầu, mua xe hơi xịn. Chứ nếu sống bằng
nhuận bút thì không bao giờ có những thứ như vậy.
Một nhà báo viết nhiều, in nhiều như bác Nguyễn
Xuyến ở cạnh nhà tôi, mỗi tháng măng-đa nhuận bút
về 7, 8 triệu đồng, cũng không đủ tiền mua xe hơi xin
như vậy Các nhà báo hãy sờ tay lên gáy mình mà ngẫm
nghĩ để sống cho ra con người.
Dù DN không có nhu cầu quảng cáo, nhưng phải bấm bụng mà
làm, vì không làm " lỡ có sai sót gì" trong kinh doanh, "nhà
báo nói thêm" một thành mười thi nguy to! Một cái quảng cáo
nửa trang ( 27x 40cm) 20 triệu bạc, in bia bốn thì 50 triệu. Một
cái Tết " chiều" cho hết hàng mấy chục tờ báo, coi như
mất toi hai ba bốn trăm triệu,vì thế mà giá hàng hóa dịch
vụ bị đội lên, khó mà cạnh tranh. DNNN thì ngày càng thua
lỗ, thế mà phải "nuôi" thêm các anh "báo hại"! Bởi
thế mà anh Lê Hữu Thăng, hiện là phó chủ tịch tỉnh Quảng
Trị, hồi làm giám đốc Công ty Xuất Nhập khẩu tỉnh, anh đã
nghĩ ra được "mẹo" để tránh sự "tấn công" của các
nhà báo quảng cáo. Anh làm một văn bản, bộ tứ công ty ký
vào, quy định một năm chỉ làm quảng cáo trên 2 tờ báo vào
dịp Tết hay lễ ở báo tỉnh, báo ngành. Anh dán tờ "yết
thị" đó lên. Nhà báo tới đành im lặng rút lui!
Có nhiều chiêu làm quảng cáo lắm. Viết một bài ca ngợi
thành tích công ty, gọi là " viết cho", rồi bắt doanh
nghiệp "trả ơn" bằng cái quảng cáo. Kiếm mấy em thật
tươi mát, nhận làm hợp đồng, các em sẽ "ngồi lỳ" ở
phòng giám đốc suốt buổi, giám đốc ngán quá phải " ký",
hoặc các em sẽ "chiều chuộng"," liếc mắt đưa tình"
giám đốc để được cái quảng cáo. Tiền chùa mà, mất gì!
Đã có thư tố cáo ông giám đốc M. chi cho cô bồ nhí là
"phóng viên quảng cáo" của tờ báo nọ trong mấy tháng hơn
400 triệu đồng quảng cáo. Ở tỉnh nọ, các nhà báo tỉnh
gọi đi làm quảng cáo là " đi đọc lệnh". Có nghĩa là cứ
đến doanh nghiệp bắt giám đốc ký, vì giám đốc nào cũng có
"gót chân A-Sin" mà nếu tiết lộ lên báo là gay! Hoa hồng
cho người làm quảng cáo từ 30 % có báo chi trả 40, 45%, nên có
nhà báo từ xe đạp "chân co chân duỗi", vào nghề chỉ mấy
năm làm quảng cáo đã xây được nhà bốn lầu, mua xe hơi…
Thế là Tòa soạn báo thành cơ quan đi... đánh quả quảng cáo!
Đó là tham những chứ gì nữa!
<h2>Chuyên đề... "lừa" ?!</h2>
Hiện nay có rất nhiều tờ báo, tạp chí, cũng gọi là cơ quan
báo chí với đủ ban bệ, nhưng không bao giờ làm báo cả! Thế
họ sống bằng gì ? Xin thưa: bằng việc xuất bản các
"chuyên đề… lừa". Qua tìm hiểu nhiều báo, tôi biết cách
làm của họ như sau. Chạy xin giấy phép, đặt tên thật oách,
kiểu "Tiềm năng đầu tư của tỉnh…", hay" Tỉnh…rải
thảm đỏ mời các nhà đầu tư"…, Phóng viên trang bị máy
ảnh kỹ thuật số xịn, đeo hai ba cái trước nực, tay xách
laptop kè kè, để lòe thiên hạ. Rồi ông Tổng biên tập lên
xin ông Thứ trưởng, Bộ trưởng cái thư gửi cho Bí thư, chủ
tịch các tỉnh, đề nghị phối hợp làm chuyên đề " giới
thiệu tiềm năng đầu tư của địa phương" hay lễ hội,
festival v.v.. Các tỉnh nghe nói "đầu tư nước ngoài" mừng
lắm, vì đây là mốt mà! Ông TBT mới tán thêm là "tờ báo
của mình in song ngữ, phát hành đi hơn trăm nước trên thế
giới, ti-ra hai triệu bản". Thế hợp đồng làm "Chuyên đề
về tiềm năng kinh tế, mời gọi đầu tư của tỉnh X"
được ký. Ngoài việc tỉnh chi số tiền in ấn lên tới hàng
trăm triệu đồng, chủ tịch tỉnh còn ký công văn "bắt"
hàng trăm doanh nghiệp mạnh trong tỉnh tham gia quảng cáo, mỗi
doanh nghiệp 15 – 20 triệu đồng. Sau đó họ thuê người viết
bài, chụp ảnh, dịch, cộng thêm trích đoạn nghị quyết
tỉnh, bài phỏng vấn kèm ảnh ông bí thư, chủ tịch in trang
đầu, thế là được cuốn "chuyên đề" dày khoảng 100
trang, in song ngữ Việt - Anh. Người viết bài này cũng đã
từng được thuê viết bài "tiềm năng…" như vậy. Họ
chỉ in 700 bản, nộp lưu chiểu, báo biếu 200 bản, còn 500 bản
mang về bán lại cho tỉnh với 150 ngàn / 1 cuốn (đã bỏ tiền
ra in rồi lại phải bỏ tiền ra mua!). Chỉ một "chuyên
đề... lừa" như vậy, tòa báo đã kiếm được vài tỷ
đồng ngon ơ! Có tòa soạn đã lần lượt làm được 61 chuyên
đề tỉnh, hàng chục chuyên đề ngành, nhưng chẳng mang lại
cho xã hội ích lợi nào! Những tờ báo như vậy không bao giờ
xuất hiện trên thị trường, cũng không ai đặt mua qua bưu
điện! Đó là tham nhũng chú gì nữa!
<h2>Có một loại sách… để trên bàn cho vui!</h2>
Người biết bài này thường thấy trên bàn làm việc của ông
bạn giám đốc DN một chồng sách lớn, cuốn nào cũng dày
cộp. Đó chỉ là " sách… quảng cáo" do đủ loại Nhà
xuất bản và cơ quan báo chí ấn hành.! Cuốn nào cũng có tên
gọi thật kêu. Ví dụ như Từ điển doanh nghiệp Việt Nam,
Cẩm nang doanh nghiệp Việt Nam, Doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam,
Hàng Việt Nam chất lượng cao, Doanh nhân vàng thời mở
cửa.v.v..Tôi hỏi ông bạn: Sách này để làm gì? Ông trả
lời: Để trên bàn cho.. vui! Cứ một doanh nghiệp một trang
giới thiệu rất đơn giản: tên doanh nghiệp, địa chỉ, điện
thoại, Fax, ảnh trụ sở cơ quan, ảnh giám đốc v.v. cuốn gọi
là "Cẩm nang doạnh nghiệp" chỉ có 500 trang, nghĩa là chỉ
500 DN, trong lúc đó ở nước ta có gần 500.000 doanh nghiệp?
Thế thì "từ điểm", "cẩm nang" cái nỗi gì! Nhưng mà
làm được 500 trang quảng cáo đóng thành "sách" ấy, tòa
soạn báo đã thu được 2,5 tỷ đồng doanh thu (5 triệu đồng /
trang, chưa tính 3 trang bìa 4, 3,2, mỗi trang từ 20 – 50 triệu
đồng), trừ chi phí hoa hồng, tiền chế bản màu, in ấn, còn
lãi ròng cả tỷ đồng! Bởi thế mà rất nhiều báo, nhà xuất
bản năm nào cũng làm "Sách... quảng cáo" với nhiều tiêu
chí khác nhau, nhưng tất cả cuốn sách ấy đều không giúp ích
được gì cho doanh nghiệp trong kinh doanh, chiếm lĩnh thị
trường. Đó là tham nhũng chứ gì nữa!
<h2>Vĩ thanh</h2>
Tôi không bao giờ phản đối việc quảng cáo trên báo chí. Vì
quảng cáo càng nhiều chứng tỏ nền kinh tế càng phát triển.
Nhưng quảng cáo theo kiểu "đi xin", " đi đọc lệnh", hay
"làm chuyên đề", "sách... quảng cáo"... theo hình thức
"lừa đảo" đã kể ở trên là làm khổ doanh nghiệp, là
báo hại nền kinh tế đất nước. Các tòa soạn báo ơi, nhà
báo ơi, tiền báo thu được từ quảng cáo đó là tiền thua
lỗ của các doanh nghiệp cả đấy. Đây là một hiện tượng
không lành mạnh nhưng rất phổ biến của báo chí hiện nay.
Đề nghị các cơ quan chức năng có biện pháp giúp các báo
nâng cao chất lượng bài vở sống được bằng nghề làm báo
của mình!
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/node/20166), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
sau lập pháp,tư pháp và hành pháp. Vì là quyền lực nên bao
giờ cũng có sự lạm quyền. Lâu nay ta chỉ nói đến lãnh
đạo có chức có quyền tham những. Vậy nhà báo có tham nhũng
không? Có! Một số nhà báo và cơ quan báo chí đang tham nhũng
rất tinh vi. Báo mà đăng bài để " chạy án" cho Năm Cam
cách đây mấy năm là báo hại đích thị rồi. Mới đây, Hà
Phan (Phan Hà Bình) phó tổng thư ký tòa soạn của một tờ báo
lớn bị bắt khi nhận hối lộ 220 triệu đồng (11.000 đô la)
để không viết bài tố các thương gia. Đó là những chuyện
tham nhũng, hối lộ cụ thể. Từ nhiều năm qua báo chí ta cũng
có không "mẹo làm tiền" các doanh nghiệp không kém những
vụ việc trên. Không ít tờ báo đang trở thành báo hại. Hại
đến mức hễ nghe nhà báo tới là giám đốc "sợ" tái
mặt, phải tìm cách "chạy trốn", nhưng lại ít người nói
tới.
<h2>Tòa soạn báo thành… cơ quan đánh quả!</h2>
Từ ngày đổi mới đến nay, báo chí đã thực sự trở thành
"món ăn" không thể thiếu đối với người dân hàng ngày.
Báo chí đang tham gia tích cực và có hiệu quả vào sự nghiệp
đổi mới, mở của, chống tiêu cực, tham nhũng. Nhiều tờ báo
do hấp dẫn người đọc, ti-ra phát hành lớn, nên người ta
sống chủ yếu bằng lợi nhuận báo. Những tờ báo đó, hàng
các doanh nghiệp hàng ngày tìm đến xin đăng quảng cáo rất
đông. Nhưng cũng có rất nhiều tờ báo phát chỉ phát hành
được vài ngàn bản một kỳ. Tiền bán báo không đủ bù
tiền in, tiền nhuận bút, nên cả tòa soạn sống chủ yếu
bằng " nghề chạy quảng cáo" ở các DNNN, thậm chí
"chạy" quảng cáo tận các trường tiểu học, trạm xá,
bệnh viên... thậm chí Trại phục hồi nhân phẩm cũng phải
"mần" quảng cáo! Nhiều tờ báo ở Hà Nội, vào Đà Nẵng
lập ra một "đại diện Miền Trung" hẳn hoi, nhưng tòa soạn
không trả lương, mà anh em phải đi chạy quảng cáo để nuôi
nhau! Cứ đến kỳ Tết Nguyên Đán, ngày 30-4, ngày nhà báo
Việt Nam 21-6, ngày Quốc Khánh 2-9 v.v... cả tòa soạn không
viết báo mà đổ xô đi… làm quảng cáo! Làm quảng cáo mà có
thư của thứ trưởng, vụt trưởng mang theo. Có báo một cái
Tết "đọc lệnh" được vài ba tỷ đồng tiền qủang cáo!
Giám đốc doanh nghiệp nhà nước phải tiếp mỗi ngày hàng
mấy chục "nhà báo quảng cáo" như vậy nên phát sợ.
Nhiều nhà báo nhơè đi "đọc lệnh" quảng cáo mà có
tiền xây nhà lầu, mua xe hơi xịn. Chứ nếu sống bằng
nhuận bút thì không bao giờ có những thứ như vậy.
Một nhà báo viết nhiều, in nhiều như bác Nguyễn
Xuyến ở cạnh nhà tôi, mỗi tháng măng-đa nhuận bút
về 7, 8 triệu đồng, cũng không đủ tiền mua xe hơi xin
như vậy Các nhà báo hãy sờ tay lên gáy mình mà ngẫm
nghĩ để sống cho ra con người.
Dù DN không có nhu cầu quảng cáo, nhưng phải bấm bụng mà
làm, vì không làm " lỡ có sai sót gì" trong kinh doanh, "nhà
báo nói thêm" một thành mười thi nguy to! Một cái quảng cáo
nửa trang ( 27x 40cm) 20 triệu bạc, in bia bốn thì 50 triệu. Một
cái Tết " chiều" cho hết hàng mấy chục tờ báo, coi như
mất toi hai ba bốn trăm triệu,vì thế mà giá hàng hóa dịch
vụ bị đội lên, khó mà cạnh tranh. DNNN thì ngày càng thua
lỗ, thế mà phải "nuôi" thêm các anh "báo hại"! Bởi
thế mà anh Lê Hữu Thăng, hiện là phó chủ tịch tỉnh Quảng
Trị, hồi làm giám đốc Công ty Xuất Nhập khẩu tỉnh, anh đã
nghĩ ra được "mẹo" để tránh sự "tấn công" của các
nhà báo quảng cáo. Anh làm một văn bản, bộ tứ công ty ký
vào, quy định một năm chỉ làm quảng cáo trên 2 tờ báo vào
dịp Tết hay lễ ở báo tỉnh, báo ngành. Anh dán tờ "yết
thị" đó lên. Nhà báo tới đành im lặng rút lui!
Có nhiều chiêu làm quảng cáo lắm. Viết một bài ca ngợi
thành tích công ty, gọi là " viết cho", rồi bắt doanh
nghiệp "trả ơn" bằng cái quảng cáo. Kiếm mấy em thật
tươi mát, nhận làm hợp đồng, các em sẽ "ngồi lỳ" ở
phòng giám đốc suốt buổi, giám đốc ngán quá phải " ký",
hoặc các em sẽ "chiều chuộng"," liếc mắt đưa tình"
giám đốc để được cái quảng cáo. Tiền chùa mà, mất gì!
Đã có thư tố cáo ông giám đốc M. chi cho cô bồ nhí là
"phóng viên quảng cáo" của tờ báo nọ trong mấy tháng hơn
400 triệu đồng quảng cáo. Ở tỉnh nọ, các nhà báo tỉnh
gọi đi làm quảng cáo là " đi đọc lệnh". Có nghĩa là cứ
đến doanh nghiệp bắt giám đốc ký, vì giám đốc nào cũng có
"gót chân A-Sin" mà nếu tiết lộ lên báo là gay! Hoa hồng
cho người làm quảng cáo từ 30 % có báo chi trả 40, 45%, nên có
nhà báo từ xe đạp "chân co chân duỗi", vào nghề chỉ mấy
năm làm quảng cáo đã xây được nhà bốn lầu, mua xe hơi…
Thế là Tòa soạn báo thành cơ quan đi... đánh quả quảng cáo!
Đó là tham những chứ gì nữa!
<h2>Chuyên đề... "lừa" ?!</h2>
Hiện nay có rất nhiều tờ báo, tạp chí, cũng gọi là cơ quan
báo chí với đủ ban bệ, nhưng không bao giờ làm báo cả! Thế
họ sống bằng gì ? Xin thưa: bằng việc xuất bản các
"chuyên đề… lừa". Qua tìm hiểu nhiều báo, tôi biết cách
làm của họ như sau. Chạy xin giấy phép, đặt tên thật oách,
kiểu "Tiềm năng đầu tư của tỉnh…", hay" Tỉnh…rải
thảm đỏ mời các nhà đầu tư"…, Phóng viên trang bị máy
ảnh kỹ thuật số xịn, đeo hai ba cái trước nực, tay xách
laptop kè kè, để lòe thiên hạ. Rồi ông Tổng biên tập lên
xin ông Thứ trưởng, Bộ trưởng cái thư gửi cho Bí thư, chủ
tịch các tỉnh, đề nghị phối hợp làm chuyên đề " giới
thiệu tiềm năng đầu tư của địa phương" hay lễ hội,
festival v.v.. Các tỉnh nghe nói "đầu tư nước ngoài" mừng
lắm, vì đây là mốt mà! Ông TBT mới tán thêm là "tờ báo
của mình in song ngữ, phát hành đi hơn trăm nước trên thế
giới, ti-ra hai triệu bản". Thế hợp đồng làm "Chuyên đề
về tiềm năng kinh tế, mời gọi đầu tư của tỉnh X"
được ký. Ngoài việc tỉnh chi số tiền in ấn lên tới hàng
trăm triệu đồng, chủ tịch tỉnh còn ký công văn "bắt"
hàng trăm doanh nghiệp mạnh trong tỉnh tham gia quảng cáo, mỗi
doanh nghiệp 15 – 20 triệu đồng. Sau đó họ thuê người viết
bài, chụp ảnh, dịch, cộng thêm trích đoạn nghị quyết
tỉnh, bài phỏng vấn kèm ảnh ông bí thư, chủ tịch in trang
đầu, thế là được cuốn "chuyên đề" dày khoảng 100
trang, in song ngữ Việt - Anh. Người viết bài này cũng đã
từng được thuê viết bài "tiềm năng…" như vậy. Họ
chỉ in 700 bản, nộp lưu chiểu, báo biếu 200 bản, còn 500 bản
mang về bán lại cho tỉnh với 150 ngàn / 1 cuốn (đã bỏ tiền
ra in rồi lại phải bỏ tiền ra mua!). Chỉ một "chuyên
đề... lừa" như vậy, tòa báo đã kiếm được vài tỷ
đồng ngon ơ! Có tòa soạn đã lần lượt làm được 61 chuyên
đề tỉnh, hàng chục chuyên đề ngành, nhưng chẳng mang lại
cho xã hội ích lợi nào! Những tờ báo như vậy không bao giờ
xuất hiện trên thị trường, cũng không ai đặt mua qua bưu
điện! Đó là tham nhũng chú gì nữa!
<h2>Có một loại sách… để trên bàn cho vui!</h2>
Người biết bài này thường thấy trên bàn làm việc của ông
bạn giám đốc DN một chồng sách lớn, cuốn nào cũng dày
cộp. Đó chỉ là " sách… quảng cáo" do đủ loại Nhà
xuất bản và cơ quan báo chí ấn hành.! Cuốn nào cũng có tên
gọi thật kêu. Ví dụ như Từ điển doanh nghiệp Việt Nam,
Cẩm nang doanh nghiệp Việt Nam, Doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam,
Hàng Việt Nam chất lượng cao, Doanh nhân vàng thời mở
cửa.v.v..Tôi hỏi ông bạn: Sách này để làm gì? Ông trả
lời: Để trên bàn cho.. vui! Cứ một doanh nghiệp một trang
giới thiệu rất đơn giản: tên doanh nghiệp, địa chỉ, điện
thoại, Fax, ảnh trụ sở cơ quan, ảnh giám đốc v.v. cuốn gọi
là "Cẩm nang doạnh nghiệp" chỉ có 500 trang, nghĩa là chỉ
500 DN, trong lúc đó ở nước ta có gần 500.000 doanh nghiệp?
Thế thì "từ điểm", "cẩm nang" cái nỗi gì! Nhưng mà
làm được 500 trang quảng cáo đóng thành "sách" ấy, tòa
soạn báo đã thu được 2,5 tỷ đồng doanh thu (5 triệu đồng /
trang, chưa tính 3 trang bìa 4, 3,2, mỗi trang từ 20 – 50 triệu
đồng), trừ chi phí hoa hồng, tiền chế bản màu, in ấn, còn
lãi ròng cả tỷ đồng! Bởi thế mà rất nhiều báo, nhà xuất
bản năm nào cũng làm "Sách... quảng cáo" với nhiều tiêu
chí khác nhau, nhưng tất cả cuốn sách ấy đều không giúp ích
được gì cho doanh nghiệp trong kinh doanh, chiếm lĩnh thị
trường. Đó là tham nhũng chứ gì nữa!
<h2>Vĩ thanh</h2>
Tôi không bao giờ phản đối việc quảng cáo trên báo chí. Vì
quảng cáo càng nhiều chứng tỏ nền kinh tế càng phát triển.
Nhưng quảng cáo theo kiểu "đi xin", " đi đọc lệnh", hay
"làm chuyên đề", "sách... quảng cáo"... theo hình thức
"lừa đảo" đã kể ở trên là làm khổ doanh nghiệp, là
báo hại nền kinh tế đất nước. Các tòa soạn báo ơi, nhà
báo ơi, tiền báo thu được từ quảng cáo đó là tiền thua
lỗ của các doanh nghiệp cả đấy. Đây là một hiện tượng
không lành mạnh nhưng rất phổ biến của báo chí hiện nay.
Đề nghị các cơ quan chức năng có biện pháp giúp các báo
nâng cao chất lượng bài vở sống được bằng nghề làm báo
của mình!
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/node/20166), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Song Chi - Một vài suy nghĩ về “nghệ thuật” trị dân của một nhà nước độc tài (2)
Một phương pháp thứ hai, nguy hiểm hơn nhiều, là sự dẫn
dắt, định hướng dư luận bằng cách gây nhiễu thông tin,
tạo những thông tin thật giả lẫn lộn. "Nghệ thuật" cai
trị của những chế độ độc tài là bưng bít thông tin, gây
nhiễu, tung hỏa mù…các kiểu. Khi dư luận, lòng căm giận
của nhân dân đang hướng vào đâu đó thì nhà cầm quyền sẽ
tìm cách lái dư luận sang hướng khác.
Ví dụ như lâu nay mối quan tâm của những người yêu nước
đối với sự leo thang của TQ trên biển Đông có những lúc
bị xao lãng đi, một phần do đủ thứ thông tin trong xã hội
cứ ập tới. Khi thì Hội nghị TƯ lần thứ 6, tháng 10.2012
với đủ thứ đồn đoán vể thay đổi nhân sự, cuối cùng
mọi sự hạ màn không ai bị kỷ luật, tiếp theo lại Hội
nghị TƯ 7 tháng 5.2013 với việc bổ sung 3 nhân sự mới, rồi
nào phong trào lấy ý kiến của nhân dân để sửa đổi Hiến
pháp, cũng thu hút sự chú ý của người dân suốt một thời
gian dài cuối cùng tất cả đều "vũ như cẩn", hay mấy
đợt bắt bớ gần đây cũng vậy…tất cả khiến người ta
tạm quên đi mối nguy ngoài biển Đông hay tình hình kinh tế
quá bết bát của đất nước.
Và cuối cùng là tạo thông tin thật giả lẫn lộn để gây
chia rẽ, làm mất uy tín những người yêu nước, phong trào dân
chủ cũng như báo chí "lề dân".
Lâu nay có vẻ như báo chí "lề dân" mạnh hơn hẳn báo chí
"lề đảng" do được tự do hơn, nhanh nhạy đa chiều trong
việc thông tin, phản ánh sự việc. Trong nhiều sự kiện có
tính chất "nhạy cảm" theo quan điểm của nhà nước VN, báo
chí "lề đảng" dù có số lượng và đội ngũ nhà báo
"đông như quân Nguyên", với phương tiện máy móc kinh phí
thừa thãi cũng đành phải im lặng, ngậm ngùi nhìn báo chí
"lề dân" tha hồ lên tiếng.
Còn trong những cuộc tranh luận trên mọi trang blog, diễn đàn,
trang mạng xã hội, dù nhà cầm quyền đã sử dụng cả một
đội ngũ đông đảo an ninh mạng, dư luận viên ăn lương từ
tiền thuế của nhân dân chỉ để ngồi đọc không sót một
thứ gì trên báo chí "lề dân" và nhảy vào comment, tranh cãi
khắp nơi…nhưng đám an ninh mạng lẫn dư luận viên này
thường bị lột mặt nạ ngay tức khắc hoặc thua cay đắng.
Một phần do đám này thường thiếu kiến thức, thiếu kỹ
năng tranh luận chỉ giỏi chửi bậy, bôi nhọ, phá bĩnh, dựng
chuyện…một cách vô văn hóa, phần khác, do chỉ lặp đi lặp
lại những luận điểm, lập luận cũ mèm giống hệt nhau và
điều cuối cùng, khi lẽ phải và tính chính danh đã không
thuộc về nhà cầm quyền thì dù có cố bênh vực cho chế
độ, những kẻ tay sai cũng không cách nào bênh nổi.
Từ thực tế đó, có vẻ như những người dân chủ phần nào
tự tin cho rằng nhà nước đã không còn kiểm soát, hướng
dẫn được dư luận nữa. Đừng vội đánh giá thấp một
đối thủ đã 68 năm đè đầu cưỡi cổ nhân dân như nhà
nước cộng sản VN.
Trong khi báo chí "lề dân" có sự thiệt thòi lớn nhất là
nhiều khi không cách gì tiếp cận được với sự thật thì
nhà cầm quyền hoàn toàn có thể tạo ra những thông tin thật,
giả lẫn lộn làm chúng ta mất đoàn kết, mất uy tín. Hãy
nhớ lại vụ công an tung tin blogger Điếu Cày bị mất tay là
một ví dụ rất nhỏ. Bây giờ giả dụ Điếu Cày bị hãm
hại mất tay thật thì mọi người cũng nửa tin nửa ngờ, và
nếu cứ thêm vài vụ nữa thì dư luận thế giới cũng ngần
ngại trước một số thông tin từ báo chí "lề dân". Hãy
đọc những câu trả lời phỏng vấn báo chí của ông Bộ
trưởng Bộ 4 T (Bộ Thông tin và Truyền thông) Nguyễn Bắc Son
về vụ tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ tuyệt thực trong bài "Một sự
bất tín vạn sự bất tin" (Báo Đại Đoàn Kết) để thấy
thâm ý của nhà cầm quyền:
"<em>Truyền hình quốc gia và các báo khác có quyền nói
chuyện này nhưng phải phân tích thêm để người dân thấy
rằng sự thật thực sự không phải như một số trang mạng
đưa cũng là do các thế lực thù địch dựng lên. Đối với
những địa chỉ mạng này, thế là "một sự bất tín, vạn
sự bất tin", vậy là anh đã đưa thông tin sai, rõ ràng các
báo chí khác cũng có quyền bình luận thêm cho đúng sự
thật…. Rõ ràng qua đó người dân có quyền nghi ngờ tất cả
những gì trước kia một số báo thường xuyên chống phá đất
nước chúng ta đăng tải</em>".
Chỉ có điều cho đến thời điểm này thì cái câu "một sự
bất tín, vạn sự bất tin" kia là dành cho nhà cầm quyền VN
và hệ thống báo chí truyền thông của đảng thì mới đúng!
Đây chỉ là một vài phương cách trong hàng ngàn cách khác nhau
để trị dân, kéo dài sự tồn tại của một chế độ độc
tài. Để đối phó lại, báo chí truyền thông "lề dân"
ngày càng phải cảnh giác hơn với nhà cầm quyền, phong trào
dân chủ thì càng cần phải đoàn kết hơn, và có lẽ cũng đã
qua rồi cái thời tự phát, riêng lẻ, không có đường lối
chiến lược gì. Nhưng làm thế nào để có thể tập hợp
thành tổ chức, nhất là trong một môi trường còn thiếu
nhiều điều kiện như ở VN, thì điều đó lại nằm ngoài
phạm vi bài viết này.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130619/song-chi-mot-vai-suy-nghi-ve-nghe-thuat-tri-dan-cua-mot-nha-nuoc-doc-tai-2),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
dắt, định hướng dư luận bằng cách gây nhiễu thông tin,
tạo những thông tin thật giả lẫn lộn. "Nghệ thuật" cai
trị của những chế độ độc tài là bưng bít thông tin, gây
nhiễu, tung hỏa mù…các kiểu. Khi dư luận, lòng căm giận
của nhân dân đang hướng vào đâu đó thì nhà cầm quyền sẽ
tìm cách lái dư luận sang hướng khác.
Ví dụ như lâu nay mối quan tâm của những người yêu nước
đối với sự leo thang của TQ trên biển Đông có những lúc
bị xao lãng đi, một phần do đủ thứ thông tin trong xã hội
cứ ập tới. Khi thì Hội nghị TƯ lần thứ 6, tháng 10.2012
với đủ thứ đồn đoán vể thay đổi nhân sự, cuối cùng
mọi sự hạ màn không ai bị kỷ luật, tiếp theo lại Hội
nghị TƯ 7 tháng 5.2013 với việc bổ sung 3 nhân sự mới, rồi
nào phong trào lấy ý kiến của nhân dân để sửa đổi Hiến
pháp, cũng thu hút sự chú ý của người dân suốt một thời
gian dài cuối cùng tất cả đều "vũ như cẩn", hay mấy
đợt bắt bớ gần đây cũng vậy…tất cả khiến người ta
tạm quên đi mối nguy ngoài biển Đông hay tình hình kinh tế
quá bết bát của đất nước.
Và cuối cùng là tạo thông tin thật giả lẫn lộn để gây
chia rẽ, làm mất uy tín những người yêu nước, phong trào dân
chủ cũng như báo chí "lề dân".
Lâu nay có vẻ như báo chí "lề dân" mạnh hơn hẳn báo chí
"lề đảng" do được tự do hơn, nhanh nhạy đa chiều trong
việc thông tin, phản ánh sự việc. Trong nhiều sự kiện có
tính chất "nhạy cảm" theo quan điểm của nhà nước VN, báo
chí "lề đảng" dù có số lượng và đội ngũ nhà báo
"đông như quân Nguyên", với phương tiện máy móc kinh phí
thừa thãi cũng đành phải im lặng, ngậm ngùi nhìn báo chí
"lề dân" tha hồ lên tiếng.
Còn trong những cuộc tranh luận trên mọi trang blog, diễn đàn,
trang mạng xã hội, dù nhà cầm quyền đã sử dụng cả một
đội ngũ đông đảo an ninh mạng, dư luận viên ăn lương từ
tiền thuế của nhân dân chỉ để ngồi đọc không sót một
thứ gì trên báo chí "lề dân" và nhảy vào comment, tranh cãi
khắp nơi…nhưng đám an ninh mạng lẫn dư luận viên này
thường bị lột mặt nạ ngay tức khắc hoặc thua cay đắng.
Một phần do đám này thường thiếu kiến thức, thiếu kỹ
năng tranh luận chỉ giỏi chửi bậy, bôi nhọ, phá bĩnh, dựng
chuyện…một cách vô văn hóa, phần khác, do chỉ lặp đi lặp
lại những luận điểm, lập luận cũ mèm giống hệt nhau và
điều cuối cùng, khi lẽ phải và tính chính danh đã không
thuộc về nhà cầm quyền thì dù có cố bênh vực cho chế
độ, những kẻ tay sai cũng không cách nào bênh nổi.
Từ thực tế đó, có vẻ như những người dân chủ phần nào
tự tin cho rằng nhà nước đã không còn kiểm soát, hướng
dẫn được dư luận nữa. Đừng vội đánh giá thấp một
đối thủ đã 68 năm đè đầu cưỡi cổ nhân dân như nhà
nước cộng sản VN.
Trong khi báo chí "lề dân" có sự thiệt thòi lớn nhất là
nhiều khi không cách gì tiếp cận được với sự thật thì
nhà cầm quyền hoàn toàn có thể tạo ra những thông tin thật,
giả lẫn lộn làm chúng ta mất đoàn kết, mất uy tín. Hãy
nhớ lại vụ công an tung tin blogger Điếu Cày bị mất tay là
một ví dụ rất nhỏ. Bây giờ giả dụ Điếu Cày bị hãm
hại mất tay thật thì mọi người cũng nửa tin nửa ngờ, và
nếu cứ thêm vài vụ nữa thì dư luận thế giới cũng ngần
ngại trước một số thông tin từ báo chí "lề dân". Hãy
đọc những câu trả lời phỏng vấn báo chí của ông Bộ
trưởng Bộ 4 T (Bộ Thông tin và Truyền thông) Nguyễn Bắc Son
về vụ tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ tuyệt thực trong bài "Một sự
bất tín vạn sự bất tin" (Báo Đại Đoàn Kết) để thấy
thâm ý của nhà cầm quyền:
"<em>Truyền hình quốc gia và các báo khác có quyền nói
chuyện này nhưng phải phân tích thêm để người dân thấy
rằng sự thật thực sự không phải như một số trang mạng
đưa cũng là do các thế lực thù địch dựng lên. Đối với
những địa chỉ mạng này, thế là "một sự bất tín, vạn
sự bất tin", vậy là anh đã đưa thông tin sai, rõ ràng các
báo chí khác cũng có quyền bình luận thêm cho đúng sự
thật…. Rõ ràng qua đó người dân có quyền nghi ngờ tất cả
những gì trước kia một số báo thường xuyên chống phá đất
nước chúng ta đăng tải</em>".
Chỉ có điều cho đến thời điểm này thì cái câu "một sự
bất tín, vạn sự bất tin" kia là dành cho nhà cầm quyền VN
và hệ thống báo chí truyền thông của đảng thì mới đúng!
Đây chỉ là một vài phương cách trong hàng ngàn cách khác nhau
để trị dân, kéo dài sự tồn tại của một chế độ độc
tài. Để đối phó lại, báo chí truyền thông "lề dân"
ngày càng phải cảnh giác hơn với nhà cầm quyền, phong trào
dân chủ thì càng cần phải đoàn kết hơn, và có lẽ cũng đã
qua rồi cái thời tự phát, riêng lẻ, không có đường lối
chiến lược gì. Nhưng làm thế nào để có thể tập hợp
thành tổ chức, nhất là trong một môi trường còn thiếu
nhiều điều kiện như ở VN, thì điều đó lại nằm ngoài
phạm vi bài viết này.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130619/song-chi-mot-vai-suy-nghi-ve-nghe-thuat-tri-dan-cua-mot-nha-nuoc-doc-tai-2),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Trần Đức Việt - Văn Giang hình thành mô hình xã hội dân sự
Nghe tin nhân dân Văn Giang (Hưng Yên) thu hoạch vụ chiêm đầu
tiên trên đất bị cưỡng chế, chúng tôi vội đến hỏi thăm,
chia vui cùng bà con. Cuộc đấu tranh của bà con kéo dài đã 9
năm, bằng cả một cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực
dân Pháp, đến nay có vụ chiêm đầu mùa. Thóc mới, gạo mới
thơm phức, lòng bà con cũng rộn ràng. Đây là kết quả ban
đầu của cuộc chiến đấu gay go, gian khổ, thấm đẫm mồ
hôi, nước mắt và cả máu đổ xuống.
Nhớ lại năm 2004, ba cấp chính quyền ở Hưng Yên tiến hành
thu hồi đất, xây dựng khu đô thị mới. Gọi là thu hồi,
nhưng thật ra là cướp đất, cướp trắng trợn trên tay bà
con. Nhân dân gửi đơn khiếu nại, kêu cứu đến các cấp
chính quyền từ địa phương đến trung ương đều không
được giải quyết sao cho có lý, có tình. Đêm 7 rạng sáng
ngày 8/1/2009, chính quyền dùng công an phối hợp với các loại
côn đồ, đầu gấu bất ngờ đến cướp đất. Nhân dân không
kịp chuẩn bị đành để bọn giặc nội xâm cướp trắng
đất trên tay. Không chịu đầu hàng bọn giặc nội xâm, nhân
dân gửi nhiều đơn khiếu nại lên các cấp. Bà con bầu ra
một "Bộ tham mưu Xuân Quan" gồm những người tích cực, hiểu
pháp luật để giúp bà con đấu tranh. Đơn từ gửi đi khắp
nơi như bươm bướm nhưng chính quyền lạnh lùng tiếp tục
chuẩn bị... cưỡng chế.
Đầu năm 2012, tiếng súng của ông Đoàn Văn Vươn nổ vang ở
Tiên Lãng, Hải Phòng. Nhân dân cả ba xã Xuân Quan, Phụng Công,
Cửu Cao bỗng nhiên bừng tỉnh. Một đoàn đại biểu nhân dân
ba xã đến Tiên Lãng tìm hiểu tình hình, thăm hỏi gia đình
ông Vươn. Khi đoàn đại biểu trở về, công an đến gặp thăm
dò động tĩnh. Công an nói chuyện về súng, giá cả các loại
súng: Giá súng bây giờ một triệu một khẩu. Đại biểu dân
phản đối: Không phải, chúng tôi đã mua được súng chỉ có
giá 500.000 đến 750.000 đồng một khẩu thôi. Đã mua đủ súng
rồi. Nghe tin chính quyền huyện sẽ cưỡng chế vào ngày
20/4/2012 Bộ tham mựu Xuân Quan quyết định coi đây là vụ
chống giặc nội xâm, cần chống trả như cách ông Đoàn Văn
Vươn đã làm ở Tiên Lãng. Bộ tham mưu dự tính khả năng lực
lượng cưỡng chế sẽ thực hiện vào đêm, giống như hồi
tháng 1/2009 nên tổ chức nhân dân ra canh giữ cánh đồng, đốt
lửa suốt đêm. Đây là những đêm sôi sục, nhiều nhà báo và
những người yêu nước, thương dân từ khắp nơi đổ về
cánh đồng Xuân Quan, phối hợp đấu tranh. Nhưng chính quyền
huyện Văn Giang đã lùi ngày cưỡng chế sang 24/4. Đêm 23/4, Bộ
tham mưu Xuân Quan họp bàn lần cuối, tranh luận gay gắt. Kết
quả cuộc tranh luận này là ý kiến bảo vệ sinh mạng cho cả
người đi cưỡng chế và bị cưỡng chế thắng thế. Rạng
sáng ngày 24/4 các bình ga được rút bỏ khỏi đống củi tẩm
dầu. Cuộc cưỡng chế diễn ra với tiếng nổ ran từ các quả
nổ của công an ném ra. Sau này, trong một lần nói chuyện với
công an, người dân Xuân Quan nói: Chỉ vì nghĩ rằng công an đi
cưỡng chế cũng là con em mình nên dân mới rút bình ga ra, còn
nếu đây là giặc ngoại xâm thì chắc chắn sẽ bị tiêu diệt
sạch, không sót một mống. Cưỡng chế xong, nhóm côn đồ,
đầu gấu của công ty ngày đêm đi tuần trên đường làng,
thấy dân ra là đánh. Bộ tham mưu Xuân Quan quyết định tổ
chức một trận đánh "giằn mặt" đối với nhóm đầu gấu,
từ đó chúng hết nghênh ngang, không dám bén mảng đến khu
vực cưỡng chế.
Đất thu hồi xong, công ty bỏ hoang, trong khi dân thì mất
phương tiện canh tác kiếm sống, trong dân bắt đầu gặp
nhiều khó khăn. Bộ tham mưu Xuân Quan bàn bạc, đi đến quyết
định tập hợp các hộ dân chưa nhận tiền đền bù ra san
lấp lại khu vực cưỡng chế, trồng lúa và chuối cải thiện
đời sống. Trong suốt một tháng, bà con san lấp được trên 15
mẫu và mua mạ giống từ Thái Bình về gieo mạ, cấy lúa. Bà
con bầu ra một Ban chủ nhiệm hợp tác xã quán xuyến mọi
việc. Ban chủ nhiệm có 24 thành viên, trong đó có một chủ
nhiệm và 4 phó chủ nhiệm, là các lão nông nhiều kinh nghiệm
nhất. Tin bà con thành lập Ban chủ nhiệm hợp tác xã được
nhiều cơ quan truyền thông nước ngoài tìm hiểu và đưa tin.
Điều đáng ngac nhiên nhất đối với truyền thông hải ngoại
là nhiều thành viên tích cực trong Bộ tham mưu Xuân Quan không
có tên trong Ban chủ nhiệm. Trong một cuộc phỏng vấn, nhà báo
hải ngoại hỏi đi hỏi lại một thành viên Bộ tham mưu Xuân
Quan: Vi sao anh không tham gia Ban chủ nhiệm? Trả lời: Ban chủ
nhiệm do dân bầu, không nhất thiết ai ở bộ tham mưu thì cũng
ở ban chủ nhiệm. Thật ra thì câu chuyện cũng đơn giản: Bộ
tham mưu Xuân Quan cần đến người hiểu pháp luật, còn Ban
chủ nhiệm thì cần những người am hiểu sâu sắc nghề nông.
Ban chủ nhiệm đã xây dựng một hình thức "hợp tác xã" rất
mới, toàn tâm toàn ý với nhân dân, hoàn toàn không có hiện
tượng tham ô, tham nhũng, rong công phóng điểm như các hợp tác
xã của nhà nước trước đây. Bà Lê Thị Hiền, 82 tuổi,
thành viên ban chủ nhiệm nói: Tôi già nhưng vẫn ra ruộng làm
việc để nuôi con cháu tôi. Bà con kể lại, bà Hiền ra ruộng
từ sớm và về rất muộn, ngày công lao động của bà rất cao
nhưng bà ủng hộ cho ban chủ nhiệm, không tính công. Khi được
hỏi về nguyên nhân nào làm bà tích cực như vậy thì bà bảo:
Vì tôi làm việc trên đất của tôi, để giúp con cháu tôi.
Trước kia nhà tôi có 4 mẫu ruộng, là đất của cha ông tôi
ăn bột, dành dụm tiền mua được. Nghe theo lời kêu gọi của
nhà nước nhường cơm xẻ áo cho người túng thiếu, gia đình
tôi đã giao ruộng cho hợp tác xã (nhà nước), rồi được
hợp tác xã giao lại năm miếng để sản xuất. Đây là đất
của chúng tôi, không phải đất của nhà nước. Tôi làm việc
trên đất của tôi, để nuôi con cháu tôi nên tôi phải hết
lòng.
Điều bà Hiền nói thật đơn giản, mộc mạc nhưng chứa
đựng môt chân lý lớn trong khoa học kinh tế chính trị. Bao
nhiêu năm nay các nhà triết học, kinh tế chính trị học tranh
cãi về động lực phát triển trong lao động sản xuất và
các mô hình tổ chức để tạo điều kiện cho sản xuất phát
triển. Các tranh luận này làm xuất hiện nhiều "chủ nghĩa",
"học thuyết", "lý luận", "tư tưởng", tựu trung lại vẫn để
chỉ ra động lực sản xuất và thiết kế mô hình tốt nhât
quản lý lao động sản xuất. Ông V.I. Lenin cho rằng động lực
mạnh nhất là lao động tập thể, không có bóc lột và thiết
kế ra mô hình hợp tác xã trong nông nghiệp với hi vọng đây
là mô hình tốt nhất xây dựng xã hội mới với tên gọi XHCN.
Tuy nhiên, khi áp dụng mô hình này, dù là hợp tác xã cấp
thấp, cấp cao hay tiến lên nông trang tập thể, công xã nhân
dân thì vẫn thiếu hiệu quả, năng suất vẫn kém các nước
tư bản. Thế mà theo chỉ dẫn của Các Mác: "Một xã hội ra
đời sau sẽ thắng xã hội trước vì cho một năng suất lao
động cao hơn", vậy thì theo chỉ dẫn này, chế độ XHCN tất
yếu sẽ chết, do năng suất lao động thấp. Nếu đánh giá
"hợp tác xã" mới xuất hiện ở Văn Giang bằng cách nhìn của
chủ nghĩa Mác-Lenin thì chúng ta thấy gì?
Điều đầu tiên dễ thấy nhất là mô hình ở Văn Giang chứa
đựng rất nhiều yếu tố XHCN. Về mặt chính trị, đây là mô
hình "chính quyền của dân, do dân, vì dân" rất điển hình,
thoả mãn các yêu cầu khắt khe mà Lenin đề ra trong tác phẩm
Nhà nước và cách mạng khi tổng kết kinh nghiệm của Công xã
Pari. Lenin nói: Hai điểm cơ bản để nói dân chủ vô sản hơn
một triệu lần dân chủ tư sản, ngay ở các nước tư bản
dân chủ nhất là: Một, Người đứng dầu công xã hạ mức
lương của mình xuống ngang lương một công nhân thường; hai,
bất kỳ cán bộ nào của công xã nếu không hoàn thành nhiệm
vụ cũng bị cách chức ngay lập tức. Đối chiếu 2 tiêu chuẩn
cơ bản này vào Ban chủ nhiệm ở Văn giang chúng ta thấy Ban
chủ nhiệm chính là mô hình công xã Pari trong hoàn cảnh Việt
Nam. Vẫn theo Nhà nước và cách mạng, Lenin cho rằng công xã
thất bại vì không thực hiện "chuyên chính vô sản". Ở Văn
Giang chúng ta không thấy dấu vết của bất kỳ công cụ
"chuyên chính " nào. Bộ tham mưu Xuân Quan có dáng dấp của một
"bộ máy chuyên chính" đã lập tức giải tán sau khi thành lập
Ban chủ nhiệm. Chúng ta có thể xem Bộ tham mưu Xuân Quan là đã
hoàn thành nhiệm vụ, nhưng luôn có thể được thành lập lại
bất kể lúc nào nếu có những áp lực đe doạ sự tồn tại
của Ban chủ nhiệm. Cái hay chính là ở đó, không có chuyện
công thần, tham quyền cố vị, không có những "siêu quyền
lực" đặt trên ý nguyện của nhân dân, tất cả chỉ để
tạo ra một tổ chức dân sự phát huy mọi khả năng phát
triển kinh tế trong cộng đồng dân cư. Mô hình Văn Giang có
nhiều điểm hay, nhưng việc bàn sâu xin để dịp khác.
Bây giờ xin nói qua ý nghĩa của việc xuất hiện mô hình Văn
Giang. Nếu Hội đồng lý luận Trung ương Đảng Cộng sản
Việt Nam kịp nhận ra nhân tố mới ở Văn Giang thì nên thừa
nhận ngay mô hình này và nghiên cứu để phát triển rộng
khắp. Sở dĩ Văn Giang vửa có một vụ chiêm bội thu chính là
vì giải quyết vấn đề cốt lõi về quyền sở hữu đất.
Đối với nhà nước, đất là do nhà nước thống nhất quản
lý, nhưng ở Văn Giang người dân coi đất là của họ, không
phải của nhà nước. Đấy là lý do làm người dân lao động
hết mình, không so đo tính toán. Mới nhìn chúng ta tưởng như
ở đây có mâu thuẫn giữa quyền sở hữu của nhà nước và
quyền sở hữu của nông dân đến mức không điều hoà nổi,
chỉ có thể giải quyết bằng con đường "cưỡng chế". Nhưng
thật ra việc giải quyết rất đơn giản, chỉ cần công nhận
quyền sở hữu đất đai của tập thể, ở đây là của Ban
chủ nhiệm, thế là xong. Quyền sở hữu đất của tập thể
(Ban chủ nhiệm) không phải là nhà nước nhưng vẫn là nhà
nước, không phải của dân mà vẫn là của dân. Ban chủ nhiệm
trở thành một "cơ quan dân sự" có thực quyền tại địa
phương, vừa bảo đảm lợi ích của dân, vừa bảo đảm lợi
ích nhà nước. Muốn vậy thì ngay trong Luật đất đai nên
sửa đổi: Đất đai thuộc sở hữu nhà nước và sở hữu
tập thể, tức là thừa nhận một hình thức sở hữu tập
thể song song với sở hữu nhà nước. Thừa nhận như vậy thì
việc "giải phóng mặt bằng" sẽ khác đi nhiều, chủ yếu là
thoả thuận giữa cơ quan nhà nước với tập thể của dân
chứ không phải làm việc với từng hộ dân. Điều này sẽ
làm tăng tính "dân sự" ở cơ quan nhà nước, đồng thời nâng
cao tri thức của dân trong các giao dịch dân sự với nhà
nước. Chúng tôi nghĩ "liều" rằng đây là mô hình xã hội dân
sự của ngày mai đang hình thành trong xã hội hôm nay. Có một
khác biệt duy nhất cần nhắc lại: Mô hình này không có dấu
vết của bất kể hình thức "chuyên chính" nào.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130619/van-giang-hinh-thanh-mo-hinh-xa-hoi-dan-su),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
tiên trên đất bị cưỡng chế, chúng tôi vội đến hỏi thăm,
chia vui cùng bà con. Cuộc đấu tranh của bà con kéo dài đã 9
năm, bằng cả một cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực
dân Pháp, đến nay có vụ chiêm đầu mùa. Thóc mới, gạo mới
thơm phức, lòng bà con cũng rộn ràng. Đây là kết quả ban
đầu của cuộc chiến đấu gay go, gian khổ, thấm đẫm mồ
hôi, nước mắt và cả máu đổ xuống.
Nhớ lại năm 2004, ba cấp chính quyền ở Hưng Yên tiến hành
thu hồi đất, xây dựng khu đô thị mới. Gọi là thu hồi,
nhưng thật ra là cướp đất, cướp trắng trợn trên tay bà
con. Nhân dân gửi đơn khiếu nại, kêu cứu đến các cấp
chính quyền từ địa phương đến trung ương đều không
được giải quyết sao cho có lý, có tình. Đêm 7 rạng sáng
ngày 8/1/2009, chính quyền dùng công an phối hợp với các loại
côn đồ, đầu gấu bất ngờ đến cướp đất. Nhân dân không
kịp chuẩn bị đành để bọn giặc nội xâm cướp trắng
đất trên tay. Không chịu đầu hàng bọn giặc nội xâm, nhân
dân gửi nhiều đơn khiếu nại lên các cấp. Bà con bầu ra
một "Bộ tham mưu Xuân Quan" gồm những người tích cực, hiểu
pháp luật để giúp bà con đấu tranh. Đơn từ gửi đi khắp
nơi như bươm bướm nhưng chính quyền lạnh lùng tiếp tục
chuẩn bị... cưỡng chế.
Đầu năm 2012, tiếng súng của ông Đoàn Văn Vươn nổ vang ở
Tiên Lãng, Hải Phòng. Nhân dân cả ba xã Xuân Quan, Phụng Công,
Cửu Cao bỗng nhiên bừng tỉnh. Một đoàn đại biểu nhân dân
ba xã đến Tiên Lãng tìm hiểu tình hình, thăm hỏi gia đình
ông Vươn. Khi đoàn đại biểu trở về, công an đến gặp thăm
dò động tĩnh. Công an nói chuyện về súng, giá cả các loại
súng: Giá súng bây giờ một triệu một khẩu. Đại biểu dân
phản đối: Không phải, chúng tôi đã mua được súng chỉ có
giá 500.000 đến 750.000 đồng một khẩu thôi. Đã mua đủ súng
rồi. Nghe tin chính quyền huyện sẽ cưỡng chế vào ngày
20/4/2012 Bộ tham mựu Xuân Quan quyết định coi đây là vụ
chống giặc nội xâm, cần chống trả như cách ông Đoàn Văn
Vươn đã làm ở Tiên Lãng. Bộ tham mưu dự tính khả năng lực
lượng cưỡng chế sẽ thực hiện vào đêm, giống như hồi
tháng 1/2009 nên tổ chức nhân dân ra canh giữ cánh đồng, đốt
lửa suốt đêm. Đây là những đêm sôi sục, nhiều nhà báo và
những người yêu nước, thương dân từ khắp nơi đổ về
cánh đồng Xuân Quan, phối hợp đấu tranh. Nhưng chính quyền
huyện Văn Giang đã lùi ngày cưỡng chế sang 24/4. Đêm 23/4, Bộ
tham mưu Xuân Quan họp bàn lần cuối, tranh luận gay gắt. Kết
quả cuộc tranh luận này là ý kiến bảo vệ sinh mạng cho cả
người đi cưỡng chế và bị cưỡng chế thắng thế. Rạng
sáng ngày 24/4 các bình ga được rút bỏ khỏi đống củi tẩm
dầu. Cuộc cưỡng chế diễn ra với tiếng nổ ran từ các quả
nổ của công an ném ra. Sau này, trong một lần nói chuyện với
công an, người dân Xuân Quan nói: Chỉ vì nghĩ rằng công an đi
cưỡng chế cũng là con em mình nên dân mới rút bình ga ra, còn
nếu đây là giặc ngoại xâm thì chắc chắn sẽ bị tiêu diệt
sạch, không sót một mống. Cưỡng chế xong, nhóm côn đồ,
đầu gấu của công ty ngày đêm đi tuần trên đường làng,
thấy dân ra là đánh. Bộ tham mưu Xuân Quan quyết định tổ
chức một trận đánh "giằn mặt" đối với nhóm đầu gấu,
từ đó chúng hết nghênh ngang, không dám bén mảng đến khu
vực cưỡng chế.
Đất thu hồi xong, công ty bỏ hoang, trong khi dân thì mất
phương tiện canh tác kiếm sống, trong dân bắt đầu gặp
nhiều khó khăn. Bộ tham mưu Xuân Quan bàn bạc, đi đến quyết
định tập hợp các hộ dân chưa nhận tiền đền bù ra san
lấp lại khu vực cưỡng chế, trồng lúa và chuối cải thiện
đời sống. Trong suốt một tháng, bà con san lấp được trên 15
mẫu và mua mạ giống từ Thái Bình về gieo mạ, cấy lúa. Bà
con bầu ra một Ban chủ nhiệm hợp tác xã quán xuyến mọi
việc. Ban chủ nhiệm có 24 thành viên, trong đó có một chủ
nhiệm và 4 phó chủ nhiệm, là các lão nông nhiều kinh nghiệm
nhất. Tin bà con thành lập Ban chủ nhiệm hợp tác xã được
nhiều cơ quan truyền thông nước ngoài tìm hiểu và đưa tin.
Điều đáng ngac nhiên nhất đối với truyền thông hải ngoại
là nhiều thành viên tích cực trong Bộ tham mưu Xuân Quan không
có tên trong Ban chủ nhiệm. Trong một cuộc phỏng vấn, nhà báo
hải ngoại hỏi đi hỏi lại một thành viên Bộ tham mưu Xuân
Quan: Vi sao anh không tham gia Ban chủ nhiệm? Trả lời: Ban chủ
nhiệm do dân bầu, không nhất thiết ai ở bộ tham mưu thì cũng
ở ban chủ nhiệm. Thật ra thì câu chuyện cũng đơn giản: Bộ
tham mưu Xuân Quan cần đến người hiểu pháp luật, còn Ban
chủ nhiệm thì cần những người am hiểu sâu sắc nghề nông.
Ban chủ nhiệm đã xây dựng một hình thức "hợp tác xã" rất
mới, toàn tâm toàn ý với nhân dân, hoàn toàn không có hiện
tượng tham ô, tham nhũng, rong công phóng điểm như các hợp tác
xã của nhà nước trước đây. Bà Lê Thị Hiền, 82 tuổi,
thành viên ban chủ nhiệm nói: Tôi già nhưng vẫn ra ruộng làm
việc để nuôi con cháu tôi. Bà con kể lại, bà Hiền ra ruộng
từ sớm và về rất muộn, ngày công lao động của bà rất cao
nhưng bà ủng hộ cho ban chủ nhiệm, không tính công. Khi được
hỏi về nguyên nhân nào làm bà tích cực như vậy thì bà bảo:
Vì tôi làm việc trên đất của tôi, để giúp con cháu tôi.
Trước kia nhà tôi có 4 mẫu ruộng, là đất của cha ông tôi
ăn bột, dành dụm tiền mua được. Nghe theo lời kêu gọi của
nhà nước nhường cơm xẻ áo cho người túng thiếu, gia đình
tôi đã giao ruộng cho hợp tác xã (nhà nước), rồi được
hợp tác xã giao lại năm miếng để sản xuất. Đây là đất
của chúng tôi, không phải đất của nhà nước. Tôi làm việc
trên đất của tôi, để nuôi con cháu tôi nên tôi phải hết
lòng.
Điều bà Hiền nói thật đơn giản, mộc mạc nhưng chứa
đựng môt chân lý lớn trong khoa học kinh tế chính trị. Bao
nhiêu năm nay các nhà triết học, kinh tế chính trị học tranh
cãi về động lực phát triển trong lao động sản xuất và
các mô hình tổ chức để tạo điều kiện cho sản xuất phát
triển. Các tranh luận này làm xuất hiện nhiều "chủ nghĩa",
"học thuyết", "lý luận", "tư tưởng", tựu trung lại vẫn để
chỉ ra động lực sản xuất và thiết kế mô hình tốt nhât
quản lý lao động sản xuất. Ông V.I. Lenin cho rằng động lực
mạnh nhất là lao động tập thể, không có bóc lột và thiết
kế ra mô hình hợp tác xã trong nông nghiệp với hi vọng đây
là mô hình tốt nhất xây dựng xã hội mới với tên gọi XHCN.
Tuy nhiên, khi áp dụng mô hình này, dù là hợp tác xã cấp
thấp, cấp cao hay tiến lên nông trang tập thể, công xã nhân
dân thì vẫn thiếu hiệu quả, năng suất vẫn kém các nước
tư bản. Thế mà theo chỉ dẫn của Các Mác: "Một xã hội ra
đời sau sẽ thắng xã hội trước vì cho một năng suất lao
động cao hơn", vậy thì theo chỉ dẫn này, chế độ XHCN tất
yếu sẽ chết, do năng suất lao động thấp. Nếu đánh giá
"hợp tác xã" mới xuất hiện ở Văn Giang bằng cách nhìn của
chủ nghĩa Mác-Lenin thì chúng ta thấy gì?
Điều đầu tiên dễ thấy nhất là mô hình ở Văn Giang chứa
đựng rất nhiều yếu tố XHCN. Về mặt chính trị, đây là mô
hình "chính quyền của dân, do dân, vì dân" rất điển hình,
thoả mãn các yêu cầu khắt khe mà Lenin đề ra trong tác phẩm
Nhà nước và cách mạng khi tổng kết kinh nghiệm của Công xã
Pari. Lenin nói: Hai điểm cơ bản để nói dân chủ vô sản hơn
một triệu lần dân chủ tư sản, ngay ở các nước tư bản
dân chủ nhất là: Một, Người đứng dầu công xã hạ mức
lương của mình xuống ngang lương một công nhân thường; hai,
bất kỳ cán bộ nào của công xã nếu không hoàn thành nhiệm
vụ cũng bị cách chức ngay lập tức. Đối chiếu 2 tiêu chuẩn
cơ bản này vào Ban chủ nhiệm ở Văn giang chúng ta thấy Ban
chủ nhiệm chính là mô hình công xã Pari trong hoàn cảnh Việt
Nam. Vẫn theo Nhà nước và cách mạng, Lenin cho rằng công xã
thất bại vì không thực hiện "chuyên chính vô sản". Ở Văn
Giang chúng ta không thấy dấu vết của bất kỳ công cụ
"chuyên chính " nào. Bộ tham mưu Xuân Quan có dáng dấp của một
"bộ máy chuyên chính" đã lập tức giải tán sau khi thành lập
Ban chủ nhiệm. Chúng ta có thể xem Bộ tham mưu Xuân Quan là đã
hoàn thành nhiệm vụ, nhưng luôn có thể được thành lập lại
bất kể lúc nào nếu có những áp lực đe doạ sự tồn tại
của Ban chủ nhiệm. Cái hay chính là ở đó, không có chuyện
công thần, tham quyền cố vị, không có những "siêu quyền
lực" đặt trên ý nguyện của nhân dân, tất cả chỉ để
tạo ra một tổ chức dân sự phát huy mọi khả năng phát
triển kinh tế trong cộng đồng dân cư. Mô hình Văn Giang có
nhiều điểm hay, nhưng việc bàn sâu xin để dịp khác.
Bây giờ xin nói qua ý nghĩa của việc xuất hiện mô hình Văn
Giang. Nếu Hội đồng lý luận Trung ương Đảng Cộng sản
Việt Nam kịp nhận ra nhân tố mới ở Văn Giang thì nên thừa
nhận ngay mô hình này và nghiên cứu để phát triển rộng
khắp. Sở dĩ Văn Giang vửa có một vụ chiêm bội thu chính là
vì giải quyết vấn đề cốt lõi về quyền sở hữu đất.
Đối với nhà nước, đất là do nhà nước thống nhất quản
lý, nhưng ở Văn Giang người dân coi đất là của họ, không
phải của nhà nước. Đấy là lý do làm người dân lao động
hết mình, không so đo tính toán. Mới nhìn chúng ta tưởng như
ở đây có mâu thuẫn giữa quyền sở hữu của nhà nước và
quyền sở hữu của nông dân đến mức không điều hoà nổi,
chỉ có thể giải quyết bằng con đường "cưỡng chế". Nhưng
thật ra việc giải quyết rất đơn giản, chỉ cần công nhận
quyền sở hữu đất đai của tập thể, ở đây là của Ban
chủ nhiệm, thế là xong. Quyền sở hữu đất của tập thể
(Ban chủ nhiệm) không phải là nhà nước nhưng vẫn là nhà
nước, không phải của dân mà vẫn là của dân. Ban chủ nhiệm
trở thành một "cơ quan dân sự" có thực quyền tại địa
phương, vừa bảo đảm lợi ích của dân, vừa bảo đảm lợi
ích nhà nước. Muốn vậy thì ngay trong Luật đất đai nên
sửa đổi: Đất đai thuộc sở hữu nhà nước và sở hữu
tập thể, tức là thừa nhận một hình thức sở hữu tập
thể song song với sở hữu nhà nước. Thừa nhận như vậy thì
việc "giải phóng mặt bằng" sẽ khác đi nhiều, chủ yếu là
thoả thuận giữa cơ quan nhà nước với tập thể của dân
chứ không phải làm việc với từng hộ dân. Điều này sẽ
làm tăng tính "dân sự" ở cơ quan nhà nước, đồng thời nâng
cao tri thức của dân trong các giao dịch dân sự với nhà
nước. Chúng tôi nghĩ "liều" rằng đây là mô hình xã hội dân
sự của ngày mai đang hình thành trong xã hội hôm nay. Có một
khác biệt duy nhất cần nhắc lại: Mô hình này không có dấu
vết của bất kể hình thức "chuyên chính" nào.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130619/van-giang-hinh-thanh-mo-hinh-xa-hoi-dan-su),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Người Buôn Gió - Từ Phất Lộc đến Weimar (phần 2 về nhà tù)
... Trừ phòng 8D tôi ở, các phòng còn lại khác với chúng tôi
một trời vực. Thằng Hải ở Ô Quan Chưởng làm trưởng
buồng 6D. Gọi là Hải Cốp, Cốp là dành từ chỉ ông to hay con
một quan chức to. Nhưng Cốp của thằng Hải là cốp xe máy, nó
chuyên ăn cắp cốp xe máy Hon Đa nên có tên gọi vậy. Buồng
thằng Hải có gần 60 phạm nhân. Bảo nhiều thế tha hồ kiếm,
thằng Hải bảo toàn "nhân dân" cả, kiếm được gì.
Giờ phải giải thích chút về cơ cấu và tên gọi trong phòng
giam, mỗi phòng có một tù nhân được quản giáo giao cho trách
nhiệm giúp cán bộ làm trưởng phòng để nhắc nhở tù nhân
chấp hành nội quy, kỷ luật. Tên này được gọi là "trách
nhiệm". Nhưng có phải ai cũng được là trách nhiệm đâu,
phải có tiền và có máu mặt. Trách nhiệm lập ra một bộ vây
cánh gồm những tên "trật tự" để làm tay chân trấn áp các
tù nhân khác. Trật tự có từ hai đến ba tên, là những tên to
khỏe và hung hãn. Một tên phục vụ chung gọi là "lái xe".
Nếu trách nhiệm mưu kế nhiều thì thôi, còn không hắn sẽ
dùng thêm một tên quân sư gọi là quan văn. Số tù còn lại
trong buồng được chia làm mấy tầng. Tầng 1 gọi là "bộ
đội". Tầng hai gọi là "ưu tiên". Tầng 3 là nhân dân.
Bao giờ thì bọn "nhân dân " cũng đông nhất. "Nhân dân "
là những tù không có máu mặt, không có tiền bạc, gia đình
ít quan tâm.
Hôm ngày nghỉ trại không nhận gửi quà, không nhận gặp gia
đình. Ngày nghỉ là ngày buồn tẻ nhất trong trại giam bởi
sự vắng lặng, không có cảnh đi lấy cung, đi nhận quà, gặp
gia đình, đi xử... chỉ có hoạt động của đám bếp mang cơm
lên buồng hai lần trong ngày.
Một hôm trại nghỉ, bọn bếp mang cơm lên buồng sớm, mới 9
giờ đã có cơm. Tôi chia cơm xong xin quản giáo cho vào buồng
thằng Hải chơi đợi đến buổi chia cơm ban chiều. Thằng Hải
gần nhà tôi, buồng nó đầu dãy hay bị cán bộ đi lại, ban
ngày nó không nấu nướng gì được. Tôi thường bán nước
sôi cho nó. Tôi có nguồn thu nhập nhỏ là dùng cái ấm điện
của quản giáo đun nước và bán nước sôi cho các buồng. Thêm
nữa là tôi ở bên ngoài có điều kiện thu nhặt chất đốt
bán lại cho các phòng. Chất đốt là những thứ làm bằng
nhựa. Phổ biến nhất là bao tải đựng quà, ca, cốc, cà mèn,
chậu, xô bằng nhựa. Những bao tải đựng quà của phạm nhân
khi giở ra cho trực chính khám xét, tôi thường giữ lại bao
tải để dành bán lại cho tù.
Nước sôi thường bị cấm vì sợ tù nhân hắt vào mặt nhau.
Không biết nội quy có cấm hay không, nhưng đặc trưng của nhà
tù thì giai cấp thống trị vin đủ mọi lý do để đặt ra
những luật lệ, cấm đoán này nọ dựa trên cái gọi là nội
quy. Ví dụ nội quy bảo giữ trật tự, ngăn nắp thì bọn
thống trị nhà tù dựa vào đó để bắt các tù nhân phải
ngồi im bó chân suốt cả ngày, đi vệ sinh cũng phải có giờ
chứ không phải có nhu cầu là nói đi được. Bọn thống trị
không cho phép các tù nhân nói chuyện với nhau, tất cả tù
phải ngồi im, mắt nhìn thằng về phía trước, thỉnh thoảng
mỏi cổ mới được cúi đầu hoặc ngẩng cổ... Chúng tự ban
ra những luật lệ quái đản như vậy với lý do là giữ
"trật tự" cho buồng giam đúng với nội quy. Và những luật
lệ như thế nhiều vô kể từ luật ăn, uống, đi đái ị,
tắm, nằm... cơ man nào là luật. Khi tù nhân nào lỡ không theo
đúng luật, bọn đại bàng "tên gọi của bọn thống trị
phòng tù" sẽ đợi màn đêm buông xuống. Một tên dùng khăn
thít cổ tù nhân vi phạm luật chúng đặt ra, một tên sẽ
đấm vào bụng, mạng sườn, mỏ ác của tù vi phạm đến lúc
phải đổ gục mới thôi. Thít cổ chỉ dành cho những tù nhân
có thể phản kháng bằng cách kêu la. Còn loại tù đã sợ rồi
thì bọn "trật tự" kêu ra giữa buồng bắt ngồi quỳ.
Trật tự lấy chiếc dép đế dày vụt vào hai bên tai tù vi
phạm gọi là "thông tai" để nghe cho rõ những nội quy hơn.
Nếu tội nặng chúng bắt tù vi phạm nằm và sấp, chúng lấy
gót chân nện vào lưng. Những đòn tra tấn này được truyền
dạy từ lứa tù này sang lứa tù khác, bọn sau kế thừa và
chắt lọc, phát kiến ra những kiểu mới hơn.
Đòn đánh khiến người ta đau đớn âm ỉ mà không để lại
dấu vết bên ngoài được chọn lựa hàng đầu cho cách tra
tấn giữa các tù nhân với nhau.
Tôi vào phòng Hải Cốp ăn cơm trưa với nó.
Hải Cốp hất hàm bảo " lái xe":
- Dọn cơm.
"Lái xe" bưng cơm dọn lên, cơm có thịt kho, trứng luộc,
giò và rau bắp cải luộc, rau muống xào. Những thức ăn đó
được gọi là "đồ tươi". Ở trong tù được ăn đồ
tươi là niềm hạnh phúc, đồ tươi chỉ có gặp gia đình,
nhận quà thì có được một chút, còn lại là đồ khô như
muối vừng, lạc rang, ruốc, cá khô. Đồ tươi của mỗi tù
nhân để cùng lắm được hai hôm, bởi thế các gia đình gửi
không nhiều đồ tươi mà gửi đồ khô. Bọn đại bàng luôn
có đồ tươi ăn, vì chúng lấy của các tù nhân có quà, tù
nhân đi gặp gia đình hoặc chúng thông qua bọn bên ngoài như
tôi nhờ bọn bếp bán cho.
Mâm cơm của Hai Cốp có thêm hai thằng "trật tự". Hai
thằng to lớn vạm vỡ, xăm trổ loang lổ khắp người. Nhiệm
vụ của chúng chỉ có ăn và đánh người. Nhờ cái việc đánh
đập, tra tấn tù nhân khác mà chúng được ăn ngon. Ăn những
đồ cướp được của tù nhân khác. Những "đồ tươi" bày
ở đây là những thứ cướp được của các tù nhân khác trong
căn phòng này. Có ai trong đám tù nhân đang ngồi bó chân, im
lặng kia nhìn thấy miếng giò mà cha mẹ, vợ con họ gửi đang
bày ở đây không? Chạy cơm canh bên ngoài tôi biết, có người
ra nhận quà cầm miếng giò hay quả trứng tống đầy ứ mồm
cố nuốt cho nhanh, vì họ biết tí nữa mang vào phòng bọn
"trật tự" sẽ khám đồ xem có gì vi phạm nội quy không.
Túi đồ giở ra khám cái gì ngon thuộc về "các anh". Còn
cái gì không ngon thì để đó làm "của chung". Chẳng còn gì
là của tù "nhân dân " cả.
Cả bọn đại bàng ngồi sắp đũa, bát. Tên "lái xe" quay ra
quát đám tù còn lại.
Đến giờ "các anh" dùng bữa, chúng mày cúi đầu xuống.
Lập tức cả đám tù còn lại khoanh hai tay đặt trên đầu
gối và úp mặt vào đó. Chúng tôi ăn trong sự bất động của
mấy chục tù nhân, tiếng họ thở cũng không nghe thấy. Chỉ
có tiếng thức ăn chúng tôi nhai, tiếng bát đũa, thì, muôi
đụng chạm vào nhau.
Những người tù đang ngồi úp mặt, bó gối kia chắc đang
dỏng tai nghe tiếng chúng tôi nhai. Cái mũi cố gắng hít mùi
thơm của miếng thịt kho. Nước bọt nuốt nghẹn trong cuống
họng họ. Có người trong số họ đang xót xa nghĩ đến những
miếng thịt mà người thân chắt chiu dành dụm mang gửi họ.
Tôi nhìn tờ giấy gửi quà đọc những phạm nhân ở tít tận
miền quê xa. Trên danh sách quà gửi có những gì. Có bà mẹ đi
cả trăm cây số mà chỉ đủ tiền gửi cho con mình một túi
muối vừng, một túi bánh mỳ khô, năm quá quýt. Trên cái
phiếu gửi quà có đầy đủ tên tuổi người gửi, người
nhận, số tù, các món đồ gửi. Tôi cầm xấp phiếu gửi quà
đứng trước các phòng đọc tên, nếu đúng tên ai người đó
sẽ đọc lại số báo danh. Thấy khớp thì tôi đưa phiếu cho
họ và mở cửa cho họ ra chỗ quản giáo và trực chính đang
ngồi cạnh đống quà. Việc khám quà diễn ra tại khu giữa hai
buồng 6- 8. Qua gói quà trực chính và quản giáo sẽ đánh giá
được tù nhân nào gia cảnh ra sao, có tiềm năng không, xử lý
thế nào với tù nhân đó. Tù nào mà gia đình gửi quà ngon có
nghĩa nhà giàu, gia đình quan tâm sẽ được lưu vào "tầm
quay", có nghĩa sẽ bị bắt lỗi liên tục, bị tra tấn đánh
đập đến khi nào gia đình phải gửi tiền vào để chạy cho
con mình thoát khỏi hàng ngũ "nhân dân" lên hàng ưu tiên
mới thôi. Có phạm nhận nhận quà, mở ra nào thịt kho, gà
luộc, nem rán bỗng nức nở ôm mặt khóc, nghẹn ngào than trong
nước mắt và tiếc nấc.
- Mẹ ơi! Mẹ không cho con tiền, mẹ gửi thế này mẹ giết con
rồi.
Việc kiểm quà hay việc nhìn hồ sơ, nhìn người đoán ngay
được tên tù gia đình khả năng thế nào. Trực chính sẽ cho
tên tù có "vị" (vị tức nhà có tiền) vào phòng nào đó.
Mỗi lần có đợt "lính mới" vào. Các trưởng phòng í ới
gọi trực chính xin xỏ.
- Anh ơi phòng em toàn thằng dặt dẹo quá, anh cho em thằng ngon
ngon nhé.
Những tù nào lần đầu, tù gia đình khá giả tên trực chính
đưa về phòng hắn ở. Thừa hắn mới phân đi các phòng khác
tùy theo sự biết điều của các trưởng phòng. Một lần lính
mới vào, tôi nghe thấy trực chính nói với trưởng buồng 6B.
- Có hai thằng tù đầu, nhà Hà Nội, tội đua xe đấy.
Trưởng phòng 6B:
- Em nộp đại ca một tấn nhé (một tấn bằng một triệu
đồng, xấp xỉ 2 chỉ vàng thời đó)
Trực chính.
- Đm gà đẻ trứng vàng, mỗi thằng gặp gia đình một lần là
đủ, chú khôn thế anh lấy gì lo cho "thầy". Dạo này chi
lắm "đạn" lắm. Bắn toàn cả băng cho các "thầy" thôi.
Trưởng phòng 6B.
- Thì nhát đầu cắt tiết cứ thế đã, sau "quay" xem nạc
mỡ thế nào. Anh em mình tính sau.
Hai thằng tù đầu đó được phân về phòng 6B. Sáng sau tôi đi
chia cơm đến phòng 6B, thấy hai thằng không còn quần áo tươm
tất như lúc vào nữa. Chúng mặc bộ đồ rách, quần thì
ngắn, áo thì dài lem nhem, bẩn thỉu. Nét mặt chúng hoảng
loạn đầy sợ hãi. Tôi không xem cũng biết trong người chúng
đang đau ê ẩm vì trận đòn đêm qua, trận đòn học luật,
học "nội quy".
Một tuần sau cả hai thằng đi gặp gia đình, trực chính gọi
lại đưa bộ quần áo trại "thửa" rất đẹp, vừa in cho
hai thằng, dặn dò chu đáo. Hai thằng đi gặp về, trực chính
đón ngay ngoài lối vào, dẫn vào khu kiểm tra qua loa rồi cho
về phòng 6B. Sáng hôm sau tôi đi bán nước sôi cho bọn đại
bàng pha trà và ngâm mỳ tôm, thấy hai thằng đua xe tù đầu
đó ngồi dãy trên, sát chỗ bọn "trách nhiệm" bộ đội
phòng đó. Nhìn mặt hai thằng hoàn toàn không có vẻ sợ hãi
như tuần trước, trái lại mặt chúng còn có vẻ ngang tàng,
khinh bạc. Trên người chúng đã có bộ quần áo tươm tất,
vừa vặn.
Sau này bọn bộ đội, trách nhiệm phòng 6B chuyển đi trại
cải tạo. Một trong hai thằng đua xe tù đầu đấy được giao
trách nhiệm "trật tự". Ngay ngày đầu tiên làm "trật
tự" phòng 6D, nó gọi tôi lại giọng khệnh khạng.
- Anh Hiếu này, anh nghĩ thế đéo nào về em thế, em gọi anh
mấy lần để lấy nước sôi anh lơ đi. Anh thích em chồng anh
tiền trước luôn cả tháng.
Tôi ở vai kẻ bán hàng, phải chiều khách, đành phân trần.
- Anh phải bán bên dãy 8 trước rồi quay về dãy 6, đúng thứ
tự. Có mỗi một cái ấm, nước cũng phải đun sôi kỹ, chả
lẽ vì vội mà đun nước nóng thôi. Nước thế các chú dùng
đi đái giắt anh mất uy tín.
Nó đưa tôi 4 tờ 50 nghìn xanh nói.
- Đây, anh làm thế đéo nào tùy anh, muốn ai trước ai sau, nóng
hay sôi tùy.
Tôi cất nhanh tiền vào cạp quần, cái quần tôi mặc là quần
tù rộng, eo dây thun. Tội chỉ nhoắng cái là tiền dắt vào
cạp quần. Nó nói thế thì phải ưu tiên nó trước rồi. Thứ
nhất là nó sòng phẳng, thứ hai nó nhiều tiền như thế, lại
quen mánh mối trong tù, khéo vài bữa nó chạy ra ngoài làm
"trực chính" chứ chả chơi.
Nhưng tôi để bụng, mẹ mày thích cậy tiền sẽ cho mày biết.
Một tháng quản giáo đi khám buồng một lần. Khám buồng quản
giáo chỉ đứng nhìn, trực chính chỉ, còn tôi và thằng vệ
sinh lục soát đồ. Ở vai lục soát tuy bị theo bởi cặp mắt
quản giáo và trực chính, nhưng tôi cũng tùy tình hình có thể
cho qua vài thứ gì đó. Còn những thứ tôi bỏ ra thì dù không
phải đồ vi phạm cũng thành đồ vi phạm ví dụ như tranh ảnh
thiếu nữ khỏa thân, bộ bài, quân cờ. Có những thứ giấu
trong chăn, bọc quần áo tôi sờ thấy những giả bộ không có
gì. Đến buồng 6B tôi vào mò bể nước ra bộ đồ đun nấu,
đó là một cái đĩa sắt, ống bơ sắt, một con dao làm bằng
tấm thép mỏng lấy ra từ vỏ ống bơ. Đồ vi phạm khám
được mang về cái kho cạnh phòng quản giáo để.
Sau hôm khám, thằng tù đầu đua xe giờ là "trách nhiệm"
phòng 6B gọi tôi lại.
- Ông anh, kiếm cho bộ đồ cái.
- Khó lắm, dạo này "thầy" khó tính, mày nhờ trực chính
xem.
- Trực chính đéo ai lại đi nói chuyện bộ đồ lặt vặt, anh
cố xoay cho em cái, hôm qua toàn ăn đồ nguội nuốt không trôi.
Tôi ra vẻ nghĩ ngợi tần ngần, nó nói.
- 5 lít nhé (năm trăm ngàn gần một chỉ vàng)
Tôi vẫn đắn đo, nó bảo.
- Mẹ, tại ông lôi ra, chứ ai mò vào bể nước mà lấy. Anh em
với nhau ông chơi ác thế.
Tôi phân bua.
- Buồng nào cũng bị thế thôi, tao còn không gỡ cái tranh khỏa
thân trên tường chỗ mày, trong đó có cả "tấn" ý.
Nghe tôi nói thế, nó dịu sắc mặt bảo.
- Thôi em bồi dưỡng đại ca 1 lít, hộ em cái.
Tôi đi vào kho, lấy bộ đồ cho nó, cầm 5 trăm đưa lại quản
giáo. Quản giáo cầm đút tiền vào túi, mắt dán vào tờ báo
chả thèm nhìn hay hỏi tôi câu nào. Ông ta cũng biết tôi vừa
vào kho cầm gì đó đi. Trông thế nhưng chẳng cái gì qua mắt
được ông ta cả. Quản giáo coi bao lứa tù từ năm này sang
năm khác, đủ các loại người. Ông ta chỉ cần ngồi một
chỗ cũng đoán được bọn tù đang làm gì. Qua mặt ông ta là
một điều dại dột khó có cơ hội sửa chữa.
Nói về cái tranh khỏa thân trên tường chỗ trách nhiệm buồng
6B nằm, lúc khám tôi nhìn qua thấy nó dày hơn bình thường.
Tôi biết đằng sau đó có tiền. Cái nữa bức tranh là của
thằng trách nhiệm, gỡ đi nó mất danh dự với bọn trong
buồng. Thêm nữa cái tranh đó về mặt khác cũng giá trị,
bọn tù thường có một cái tranh như thế để thủ dâm. Nếu
tôi gỡ cái tranh đấy đi thì nó mất tiền, mất danh dự, mất
cả đồ để "hãm" (tức dùng để thủ dâm). Bởi thế nó
cằn nhằn, tôi nói qua vậy nó hiểu ngay, không nói gì nữa.
Bữa cơm tôi ăn với thằng Hải Cốp đã xong. Tên "lái xe"
dọn đồ ăn đi, bê ra một ca trà nóng bỏng và một cái chén
sứ cũ mèm sứt mẻ. Cái chén sứ cũng là đồ vi phạm mà tôi
đã tha không bỏ ra khi khám buồng Hải Cốp. Trà uống bằng
chén sứ cảm giác ngon hơn nhiều uống cốc nhựa. Vì cốc
nhựa nóng sẽ có mùi nhựa tỏa ra, mà nhựa làm cốc toàn
nhựa kém chất lượng cả. Nên một cái chén sứ, bát sứ trong
phòng giam rất có giá trị. Trà mạn trong tù pha đặc quánh,
cảm tưởng như nước trà sền sệt. Không biết xuất phát từ
đâu, có phải vì nước sôi hiếm hay không, hoặc do uống trà
đặc là bản lĩnh.Ca trà trong tù thấy trà còn nhiều hơn
nước, trà nở ra đầy ngập cả miệng ca. Chỉ nhấp môi
khoảng nửa một thìa cafe nước trà là thấy ruột xít lại,
cuống họng thít lại. Tên "lái xe" hai tay cung kính dâng cho
Hải Cốp điếu thuốc lào vấn sâu kèn mà hắn mới vấn và
châm lửa.
- Mời anh ạ!
Hải Cốp ngậm điều sâu kèn chuyển cho tôi. Tôi cầm rít
một hơi. Thuốc sâu kèn hơi đầu châm lửa có mùi diêm, tên
lái xe hút hơi châm. Hơi thứ ba là hơi ngon nhất, tôi hút hơi
thứ hai và trả lại cho Hải Cốp làm hơi thứ ba. Hút thuốc
lào trong tù, uống trà trong tù quy cách chặt chẽ, ngôi thứ.
Từ cách cầm điếu thuốc đưa lên cũng phải long trọng, khói
thả ra cũng phải là đà.
Làm bộ điệu như vậy để trân trọng điếu thuốc ngon, quý,
hiếm mua bằng bao nhiêu tiền. Nhưng làm thế để cho bọn
"nhân dân" nhìn thấy mà thèm. Muốn được hút như thế thì
tự liệu mà bảo gia đình gửi tiền vào để được đến
"tuổi" hút thuốc lào...
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130619/nguoi-buon-gio-tu-phat-loc-den-weimar-phan-2-ve-nha-tu),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
một trời vực. Thằng Hải ở Ô Quan Chưởng làm trưởng
buồng 6D. Gọi là Hải Cốp, Cốp là dành từ chỉ ông to hay con
một quan chức to. Nhưng Cốp của thằng Hải là cốp xe máy, nó
chuyên ăn cắp cốp xe máy Hon Đa nên có tên gọi vậy. Buồng
thằng Hải có gần 60 phạm nhân. Bảo nhiều thế tha hồ kiếm,
thằng Hải bảo toàn "nhân dân" cả, kiếm được gì.
Giờ phải giải thích chút về cơ cấu và tên gọi trong phòng
giam, mỗi phòng có một tù nhân được quản giáo giao cho trách
nhiệm giúp cán bộ làm trưởng phòng để nhắc nhở tù nhân
chấp hành nội quy, kỷ luật. Tên này được gọi là "trách
nhiệm". Nhưng có phải ai cũng được là trách nhiệm đâu,
phải có tiền và có máu mặt. Trách nhiệm lập ra một bộ vây
cánh gồm những tên "trật tự" để làm tay chân trấn áp các
tù nhân khác. Trật tự có từ hai đến ba tên, là những tên to
khỏe và hung hãn. Một tên phục vụ chung gọi là "lái xe".
Nếu trách nhiệm mưu kế nhiều thì thôi, còn không hắn sẽ
dùng thêm một tên quân sư gọi là quan văn. Số tù còn lại
trong buồng được chia làm mấy tầng. Tầng 1 gọi là "bộ
đội". Tầng hai gọi là "ưu tiên". Tầng 3 là nhân dân.
Bao giờ thì bọn "nhân dân " cũng đông nhất. "Nhân dân "
là những tù không có máu mặt, không có tiền bạc, gia đình
ít quan tâm.
Hôm ngày nghỉ trại không nhận gửi quà, không nhận gặp gia
đình. Ngày nghỉ là ngày buồn tẻ nhất trong trại giam bởi
sự vắng lặng, không có cảnh đi lấy cung, đi nhận quà, gặp
gia đình, đi xử... chỉ có hoạt động của đám bếp mang cơm
lên buồng hai lần trong ngày.
Một hôm trại nghỉ, bọn bếp mang cơm lên buồng sớm, mới 9
giờ đã có cơm. Tôi chia cơm xong xin quản giáo cho vào buồng
thằng Hải chơi đợi đến buổi chia cơm ban chiều. Thằng Hải
gần nhà tôi, buồng nó đầu dãy hay bị cán bộ đi lại, ban
ngày nó không nấu nướng gì được. Tôi thường bán nước
sôi cho nó. Tôi có nguồn thu nhập nhỏ là dùng cái ấm điện
của quản giáo đun nước và bán nước sôi cho các buồng. Thêm
nữa là tôi ở bên ngoài có điều kiện thu nhặt chất đốt
bán lại cho các phòng. Chất đốt là những thứ làm bằng
nhựa. Phổ biến nhất là bao tải đựng quà, ca, cốc, cà mèn,
chậu, xô bằng nhựa. Những bao tải đựng quà của phạm nhân
khi giở ra cho trực chính khám xét, tôi thường giữ lại bao
tải để dành bán lại cho tù.
Nước sôi thường bị cấm vì sợ tù nhân hắt vào mặt nhau.
Không biết nội quy có cấm hay không, nhưng đặc trưng của nhà
tù thì giai cấp thống trị vin đủ mọi lý do để đặt ra
những luật lệ, cấm đoán này nọ dựa trên cái gọi là nội
quy. Ví dụ nội quy bảo giữ trật tự, ngăn nắp thì bọn
thống trị nhà tù dựa vào đó để bắt các tù nhân phải
ngồi im bó chân suốt cả ngày, đi vệ sinh cũng phải có giờ
chứ không phải có nhu cầu là nói đi được. Bọn thống trị
không cho phép các tù nhân nói chuyện với nhau, tất cả tù
phải ngồi im, mắt nhìn thằng về phía trước, thỉnh thoảng
mỏi cổ mới được cúi đầu hoặc ngẩng cổ... Chúng tự ban
ra những luật lệ quái đản như vậy với lý do là giữ
"trật tự" cho buồng giam đúng với nội quy. Và những luật
lệ như thế nhiều vô kể từ luật ăn, uống, đi đái ị,
tắm, nằm... cơ man nào là luật. Khi tù nhân nào lỡ không theo
đúng luật, bọn đại bàng "tên gọi của bọn thống trị
phòng tù" sẽ đợi màn đêm buông xuống. Một tên dùng khăn
thít cổ tù nhân vi phạm luật chúng đặt ra, một tên sẽ
đấm vào bụng, mạng sườn, mỏ ác của tù vi phạm đến lúc
phải đổ gục mới thôi. Thít cổ chỉ dành cho những tù nhân
có thể phản kháng bằng cách kêu la. Còn loại tù đã sợ rồi
thì bọn "trật tự" kêu ra giữa buồng bắt ngồi quỳ.
Trật tự lấy chiếc dép đế dày vụt vào hai bên tai tù vi
phạm gọi là "thông tai" để nghe cho rõ những nội quy hơn.
Nếu tội nặng chúng bắt tù vi phạm nằm và sấp, chúng lấy
gót chân nện vào lưng. Những đòn tra tấn này được truyền
dạy từ lứa tù này sang lứa tù khác, bọn sau kế thừa và
chắt lọc, phát kiến ra những kiểu mới hơn.
Đòn đánh khiến người ta đau đớn âm ỉ mà không để lại
dấu vết bên ngoài được chọn lựa hàng đầu cho cách tra
tấn giữa các tù nhân với nhau.
Tôi vào phòng Hải Cốp ăn cơm trưa với nó.
Hải Cốp hất hàm bảo " lái xe":
- Dọn cơm.
"Lái xe" bưng cơm dọn lên, cơm có thịt kho, trứng luộc,
giò và rau bắp cải luộc, rau muống xào. Những thức ăn đó
được gọi là "đồ tươi". Ở trong tù được ăn đồ
tươi là niềm hạnh phúc, đồ tươi chỉ có gặp gia đình,
nhận quà thì có được một chút, còn lại là đồ khô như
muối vừng, lạc rang, ruốc, cá khô. Đồ tươi của mỗi tù
nhân để cùng lắm được hai hôm, bởi thế các gia đình gửi
không nhiều đồ tươi mà gửi đồ khô. Bọn đại bàng luôn
có đồ tươi ăn, vì chúng lấy của các tù nhân có quà, tù
nhân đi gặp gia đình hoặc chúng thông qua bọn bên ngoài như
tôi nhờ bọn bếp bán cho.
Mâm cơm của Hai Cốp có thêm hai thằng "trật tự". Hai
thằng to lớn vạm vỡ, xăm trổ loang lổ khắp người. Nhiệm
vụ của chúng chỉ có ăn và đánh người. Nhờ cái việc đánh
đập, tra tấn tù nhân khác mà chúng được ăn ngon. Ăn những
đồ cướp được của tù nhân khác. Những "đồ tươi" bày
ở đây là những thứ cướp được của các tù nhân khác trong
căn phòng này. Có ai trong đám tù nhân đang ngồi bó chân, im
lặng kia nhìn thấy miếng giò mà cha mẹ, vợ con họ gửi đang
bày ở đây không? Chạy cơm canh bên ngoài tôi biết, có người
ra nhận quà cầm miếng giò hay quả trứng tống đầy ứ mồm
cố nuốt cho nhanh, vì họ biết tí nữa mang vào phòng bọn
"trật tự" sẽ khám đồ xem có gì vi phạm nội quy không.
Túi đồ giở ra khám cái gì ngon thuộc về "các anh". Còn
cái gì không ngon thì để đó làm "của chung". Chẳng còn gì
là của tù "nhân dân " cả.
Cả bọn đại bàng ngồi sắp đũa, bát. Tên "lái xe" quay ra
quát đám tù còn lại.
Đến giờ "các anh" dùng bữa, chúng mày cúi đầu xuống.
Lập tức cả đám tù còn lại khoanh hai tay đặt trên đầu
gối và úp mặt vào đó. Chúng tôi ăn trong sự bất động của
mấy chục tù nhân, tiếng họ thở cũng không nghe thấy. Chỉ
có tiếng thức ăn chúng tôi nhai, tiếng bát đũa, thì, muôi
đụng chạm vào nhau.
Những người tù đang ngồi úp mặt, bó gối kia chắc đang
dỏng tai nghe tiếng chúng tôi nhai. Cái mũi cố gắng hít mùi
thơm của miếng thịt kho. Nước bọt nuốt nghẹn trong cuống
họng họ. Có người trong số họ đang xót xa nghĩ đến những
miếng thịt mà người thân chắt chiu dành dụm mang gửi họ.
Tôi nhìn tờ giấy gửi quà đọc những phạm nhân ở tít tận
miền quê xa. Trên danh sách quà gửi có những gì. Có bà mẹ đi
cả trăm cây số mà chỉ đủ tiền gửi cho con mình một túi
muối vừng, một túi bánh mỳ khô, năm quá quýt. Trên cái
phiếu gửi quà có đầy đủ tên tuổi người gửi, người
nhận, số tù, các món đồ gửi. Tôi cầm xấp phiếu gửi quà
đứng trước các phòng đọc tên, nếu đúng tên ai người đó
sẽ đọc lại số báo danh. Thấy khớp thì tôi đưa phiếu cho
họ và mở cửa cho họ ra chỗ quản giáo và trực chính đang
ngồi cạnh đống quà. Việc khám quà diễn ra tại khu giữa hai
buồng 6- 8. Qua gói quà trực chính và quản giáo sẽ đánh giá
được tù nhân nào gia cảnh ra sao, có tiềm năng không, xử lý
thế nào với tù nhân đó. Tù nào mà gia đình gửi quà ngon có
nghĩa nhà giàu, gia đình quan tâm sẽ được lưu vào "tầm
quay", có nghĩa sẽ bị bắt lỗi liên tục, bị tra tấn đánh
đập đến khi nào gia đình phải gửi tiền vào để chạy cho
con mình thoát khỏi hàng ngũ "nhân dân" lên hàng ưu tiên
mới thôi. Có phạm nhận nhận quà, mở ra nào thịt kho, gà
luộc, nem rán bỗng nức nở ôm mặt khóc, nghẹn ngào than trong
nước mắt và tiếc nấc.
- Mẹ ơi! Mẹ không cho con tiền, mẹ gửi thế này mẹ giết con
rồi.
Việc kiểm quà hay việc nhìn hồ sơ, nhìn người đoán ngay
được tên tù gia đình khả năng thế nào. Trực chính sẽ cho
tên tù có "vị" (vị tức nhà có tiền) vào phòng nào đó.
Mỗi lần có đợt "lính mới" vào. Các trưởng phòng í ới
gọi trực chính xin xỏ.
- Anh ơi phòng em toàn thằng dặt dẹo quá, anh cho em thằng ngon
ngon nhé.
Những tù nào lần đầu, tù gia đình khá giả tên trực chính
đưa về phòng hắn ở. Thừa hắn mới phân đi các phòng khác
tùy theo sự biết điều của các trưởng phòng. Một lần lính
mới vào, tôi nghe thấy trực chính nói với trưởng buồng 6B.
- Có hai thằng tù đầu, nhà Hà Nội, tội đua xe đấy.
Trưởng phòng 6B:
- Em nộp đại ca một tấn nhé (một tấn bằng một triệu
đồng, xấp xỉ 2 chỉ vàng thời đó)
Trực chính.
- Đm gà đẻ trứng vàng, mỗi thằng gặp gia đình một lần là
đủ, chú khôn thế anh lấy gì lo cho "thầy". Dạo này chi
lắm "đạn" lắm. Bắn toàn cả băng cho các "thầy" thôi.
Trưởng phòng 6B.
- Thì nhát đầu cắt tiết cứ thế đã, sau "quay" xem nạc
mỡ thế nào. Anh em mình tính sau.
Hai thằng tù đầu đó được phân về phòng 6B. Sáng sau tôi đi
chia cơm đến phòng 6B, thấy hai thằng không còn quần áo tươm
tất như lúc vào nữa. Chúng mặc bộ đồ rách, quần thì
ngắn, áo thì dài lem nhem, bẩn thỉu. Nét mặt chúng hoảng
loạn đầy sợ hãi. Tôi không xem cũng biết trong người chúng
đang đau ê ẩm vì trận đòn đêm qua, trận đòn học luật,
học "nội quy".
Một tuần sau cả hai thằng đi gặp gia đình, trực chính gọi
lại đưa bộ quần áo trại "thửa" rất đẹp, vừa in cho
hai thằng, dặn dò chu đáo. Hai thằng đi gặp về, trực chính
đón ngay ngoài lối vào, dẫn vào khu kiểm tra qua loa rồi cho
về phòng 6B. Sáng hôm sau tôi đi bán nước sôi cho bọn đại
bàng pha trà và ngâm mỳ tôm, thấy hai thằng đua xe tù đầu
đó ngồi dãy trên, sát chỗ bọn "trách nhiệm" bộ đội
phòng đó. Nhìn mặt hai thằng hoàn toàn không có vẻ sợ hãi
như tuần trước, trái lại mặt chúng còn có vẻ ngang tàng,
khinh bạc. Trên người chúng đã có bộ quần áo tươm tất,
vừa vặn.
Sau này bọn bộ đội, trách nhiệm phòng 6B chuyển đi trại
cải tạo. Một trong hai thằng đua xe tù đầu đấy được giao
trách nhiệm "trật tự". Ngay ngày đầu tiên làm "trật
tự" phòng 6D, nó gọi tôi lại giọng khệnh khạng.
- Anh Hiếu này, anh nghĩ thế đéo nào về em thế, em gọi anh
mấy lần để lấy nước sôi anh lơ đi. Anh thích em chồng anh
tiền trước luôn cả tháng.
Tôi ở vai kẻ bán hàng, phải chiều khách, đành phân trần.
- Anh phải bán bên dãy 8 trước rồi quay về dãy 6, đúng thứ
tự. Có mỗi một cái ấm, nước cũng phải đun sôi kỹ, chả
lẽ vì vội mà đun nước nóng thôi. Nước thế các chú dùng
đi đái giắt anh mất uy tín.
Nó đưa tôi 4 tờ 50 nghìn xanh nói.
- Đây, anh làm thế đéo nào tùy anh, muốn ai trước ai sau, nóng
hay sôi tùy.
Tôi cất nhanh tiền vào cạp quần, cái quần tôi mặc là quần
tù rộng, eo dây thun. Tội chỉ nhoắng cái là tiền dắt vào
cạp quần. Nó nói thế thì phải ưu tiên nó trước rồi. Thứ
nhất là nó sòng phẳng, thứ hai nó nhiều tiền như thế, lại
quen mánh mối trong tù, khéo vài bữa nó chạy ra ngoài làm
"trực chính" chứ chả chơi.
Nhưng tôi để bụng, mẹ mày thích cậy tiền sẽ cho mày biết.
Một tháng quản giáo đi khám buồng một lần. Khám buồng quản
giáo chỉ đứng nhìn, trực chính chỉ, còn tôi và thằng vệ
sinh lục soát đồ. Ở vai lục soát tuy bị theo bởi cặp mắt
quản giáo và trực chính, nhưng tôi cũng tùy tình hình có thể
cho qua vài thứ gì đó. Còn những thứ tôi bỏ ra thì dù không
phải đồ vi phạm cũng thành đồ vi phạm ví dụ như tranh ảnh
thiếu nữ khỏa thân, bộ bài, quân cờ. Có những thứ giấu
trong chăn, bọc quần áo tôi sờ thấy những giả bộ không có
gì. Đến buồng 6B tôi vào mò bể nước ra bộ đồ đun nấu,
đó là một cái đĩa sắt, ống bơ sắt, một con dao làm bằng
tấm thép mỏng lấy ra từ vỏ ống bơ. Đồ vi phạm khám
được mang về cái kho cạnh phòng quản giáo để.
Sau hôm khám, thằng tù đầu đua xe giờ là "trách nhiệm"
phòng 6B gọi tôi lại.
- Ông anh, kiếm cho bộ đồ cái.
- Khó lắm, dạo này "thầy" khó tính, mày nhờ trực chính
xem.
- Trực chính đéo ai lại đi nói chuyện bộ đồ lặt vặt, anh
cố xoay cho em cái, hôm qua toàn ăn đồ nguội nuốt không trôi.
Tôi ra vẻ nghĩ ngợi tần ngần, nó nói.
- 5 lít nhé (năm trăm ngàn gần một chỉ vàng)
Tôi vẫn đắn đo, nó bảo.
- Mẹ, tại ông lôi ra, chứ ai mò vào bể nước mà lấy. Anh em
với nhau ông chơi ác thế.
Tôi phân bua.
- Buồng nào cũng bị thế thôi, tao còn không gỡ cái tranh khỏa
thân trên tường chỗ mày, trong đó có cả "tấn" ý.
Nghe tôi nói thế, nó dịu sắc mặt bảo.
- Thôi em bồi dưỡng đại ca 1 lít, hộ em cái.
Tôi đi vào kho, lấy bộ đồ cho nó, cầm 5 trăm đưa lại quản
giáo. Quản giáo cầm đút tiền vào túi, mắt dán vào tờ báo
chả thèm nhìn hay hỏi tôi câu nào. Ông ta cũng biết tôi vừa
vào kho cầm gì đó đi. Trông thế nhưng chẳng cái gì qua mắt
được ông ta cả. Quản giáo coi bao lứa tù từ năm này sang
năm khác, đủ các loại người. Ông ta chỉ cần ngồi một
chỗ cũng đoán được bọn tù đang làm gì. Qua mặt ông ta là
một điều dại dột khó có cơ hội sửa chữa.
Nói về cái tranh khỏa thân trên tường chỗ trách nhiệm buồng
6B nằm, lúc khám tôi nhìn qua thấy nó dày hơn bình thường.
Tôi biết đằng sau đó có tiền. Cái nữa bức tranh là của
thằng trách nhiệm, gỡ đi nó mất danh dự với bọn trong
buồng. Thêm nữa cái tranh đó về mặt khác cũng giá trị,
bọn tù thường có một cái tranh như thế để thủ dâm. Nếu
tôi gỡ cái tranh đấy đi thì nó mất tiền, mất danh dự, mất
cả đồ để "hãm" (tức dùng để thủ dâm). Bởi thế nó
cằn nhằn, tôi nói qua vậy nó hiểu ngay, không nói gì nữa.
Bữa cơm tôi ăn với thằng Hải Cốp đã xong. Tên "lái xe"
dọn đồ ăn đi, bê ra một ca trà nóng bỏng và một cái chén
sứ cũ mèm sứt mẻ. Cái chén sứ cũng là đồ vi phạm mà tôi
đã tha không bỏ ra khi khám buồng Hải Cốp. Trà uống bằng
chén sứ cảm giác ngon hơn nhiều uống cốc nhựa. Vì cốc
nhựa nóng sẽ có mùi nhựa tỏa ra, mà nhựa làm cốc toàn
nhựa kém chất lượng cả. Nên một cái chén sứ, bát sứ trong
phòng giam rất có giá trị. Trà mạn trong tù pha đặc quánh,
cảm tưởng như nước trà sền sệt. Không biết xuất phát từ
đâu, có phải vì nước sôi hiếm hay không, hoặc do uống trà
đặc là bản lĩnh.Ca trà trong tù thấy trà còn nhiều hơn
nước, trà nở ra đầy ngập cả miệng ca. Chỉ nhấp môi
khoảng nửa một thìa cafe nước trà là thấy ruột xít lại,
cuống họng thít lại. Tên "lái xe" hai tay cung kính dâng cho
Hải Cốp điếu thuốc lào vấn sâu kèn mà hắn mới vấn và
châm lửa.
- Mời anh ạ!
Hải Cốp ngậm điều sâu kèn chuyển cho tôi. Tôi cầm rít
một hơi. Thuốc sâu kèn hơi đầu châm lửa có mùi diêm, tên
lái xe hút hơi châm. Hơi thứ ba là hơi ngon nhất, tôi hút hơi
thứ hai và trả lại cho Hải Cốp làm hơi thứ ba. Hút thuốc
lào trong tù, uống trà trong tù quy cách chặt chẽ, ngôi thứ.
Từ cách cầm điếu thuốc đưa lên cũng phải long trọng, khói
thả ra cũng phải là đà.
Làm bộ điệu như vậy để trân trọng điếu thuốc ngon, quý,
hiếm mua bằng bao nhiêu tiền. Nhưng làm thế để cho bọn
"nhân dân" nhìn thấy mà thèm. Muốn được hút như thế thì
tự liệu mà bảo gia đình gửi tiền vào để được đến
"tuổi" hút thuốc lào...
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130619/nguoi-buon-gio-tu-phat-loc-den-weimar-phan-2-ve-nha-tu),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Lê Thăng Long - Điều chúng ta cần là sự thật
<blockquote>Kính gửi: BBT báo Dân Luận
Chúng tôi xin gửi đến BBT báo Dân Luận bài viết dưới đây
liên quan đến sự việc Tiến sĩ Luật Cù Huy Hà Vũ tuyệt
thực đang được cộng đồng người Việt quan tâm.
Rất mong BBT báo Dân Luận quan tâm và chia sẻ cho cộng đồng.
Xin chân thành cảm ơn và trân trọng kính chào BBT báo Dân
Luận.
Lê Thăng Long, Phong trào Con đường Việt Nam.</blockquote>
<h2>ĐIỀU CHÚNG TA CẦN LÀ SỰ THẬT</h2>
Thưa quý vị và bạn hữu,
Chúng ta có một đồng thuận trong phong trào Con đường Việt
Nam là "quyền con người được tôn trọng và bảo vệ ở
Việt Nam". Trong các quyền con người, không có gì quan trọng
hơn là quyền được sống. Mạng người là quý nhất.
Có một thực tế là quyền con người ở Việt Nam nói chung
chưa được tôn trọng trên hết và bình đẳng - cũng vì điều
này mà phong trào Con đường Việt Nam ra đời và thực hiện
sứ mệnh lịch sử của nó - thì quyền con người cho tù nhân
nói riêng khó mà bảo đảm. Chúng ta có nhiều nguồn để đo
lường, phán xét điều này.
Bên ngoài xã hội, nơi mà cộng đồng dễ dàng biết và phán
xét nhưng có rất nhiều trường hợp quyền con người đã bị
vi phạm một cách nghiêm trọng và thô bạo thì tù nhân sẽ cô
độc biết nhường nào khi giữa họ là bốn bức tường xám
xịt nơi thâm sơn cùng cốc.
Ai biết hoàn cảnh của họ, ai đấu tranh cho họ? Không ai cả,
vì tù là nơi cách biệt với xã hội. Bao nhiêu người tù bị
ngược đãi, bao nhiêu người tù bị chết oan ức? Không ai
biết. Số phận họ, nỗi oan họ có làm trái tim ta thổn thức?
Chính vì thực tế trên mà chúng ta trân quý và ủng hộ TS. Cù
Huy Hà Vũ, ông đã dùng sức khỏe, tính mạng của mình để
đấu tranh đòi quyền lợi cho ông và cũng là cho tù nhân khác
vì cuộc đấu tranh của ông tạo ra một lề lối tôn trọng
quyền con người cho tù nhân. Dùng quyền sống để đòi những
quyền khác là một sự trao đổi dũng cảm. Sự đánh đổi
không chỉ cho ông mà còn cho tù nhân khác.
Nhiều người cho rằng TS. Cù Huy Hà Vũ đấu tranh vì những
đòi hỏi cho riêng ông như việc được hưởng chế độ ở
phòng riêng với vợ trong 24h. Chúng tôi cho rằng, đây là góc
nhìn hạn hẹp nhằm công kích cá nhân ông, ông đấu tranh không
chỉ vì quyền lợi ông mà còn tạo ra lề lối tôn trọng
quyền con người cho tù nhân khác. Con đường chông gai nào cũng
cần người mở lối.
Thời gian qua, có hai nguồn tin trái ngược nhau: một của thân
nhân và là luật sư đại diện cho ông Vũ - bà luật sư Dương
Hà và cũng là vợ ông; một của ANTV và các báo đài của nhà
nước.
Là những người đấu tranh để quyền con người được tôn
trọng, bảo vệ, chúng ta thật khó xử. Chúng ta không biết nên
tin bên nào, bỏ bên nào?!
Nếu chúng ta tin vào TS. Cù Huy Hà Vũ thì sẽ thế nào nếu đây
là một màn kịch được dựng lên để lừa dối dư luận của
ông Vũ và vị luật sư của ông như đài báo chính thống đưa
tin? Như vậy khác nào chúng ta là những kẻ hồ đồ?
Nếu chúng ta tin vào đài báo chính thống thì có thể chúng ta
phụ một tấm lòng đấu tranh vì công lý cho tù nhân và có
thể đẩy TS Cù Huy Hà Vũ đến sự nguy hiểm của tính mạng?
Đây là những lựa chọn vô cùng khó khăn vì chúng ta không có
đủ thông tin.
Thật may mắn, thầy Phạm Toàn đã có sáng kiến <a
href="http://danluan.org/tin-tuc/20130618/pham-toan-sang-kien-cua-toi">ĐỀ
NGHỊ LẬP ĐOÀN ĐIỀU TRA ĐỘC LẬP</a> giải quyết tình huống
nan giải này, chúng tôi ủng hộ sáng kiến trên.
Tình hình thật gấp, đến nay TS. Cù Huy Hà Vũ đã tuyệt thực
sang ngày thứ 24, nếu đúng như lời tuyên bố của ông thì sẽ
rất nguy hiểm đến tính mạng của ông.
Sự thật sẽ mang đến công lý, sự thật bảo vệ quyền con
người, chúng tôi kêu gọi quý anh chị và bạn hữu hãy nhanh
chóng hành động để sáng kiến thầy Phạm Toàn được thực
thi nhanh nhất.
Vàng thật không sợ lửa, cả chính quyền và TS. Cù Huy Hà Vũ
đều không sợ sự thật nếu mình đúng! Hơn lúc nào hết công
luận cần sự thật để phán xét và xây dựng niềm tin chiến
lược (lời TT. Nguyễn Tấn Dũng). Bên nào chối bỏ sáng kiến
thầy Phạm Toàn là chối bỏ sự thật.
Tp. HCM ngày 18/6/2013,
TM. <a href="http://www.conduongvietnam.org/">Phong trào Con đường
Việt Nam</a>
Lê Thăng Long
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130619/le-thang-long-dieu-chung-ta-can-la-su-that),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Chúng tôi xin gửi đến BBT báo Dân Luận bài viết dưới đây
liên quan đến sự việc Tiến sĩ Luật Cù Huy Hà Vũ tuyệt
thực đang được cộng đồng người Việt quan tâm.
Rất mong BBT báo Dân Luận quan tâm và chia sẻ cho cộng đồng.
Xin chân thành cảm ơn và trân trọng kính chào BBT báo Dân
Luận.
Lê Thăng Long, Phong trào Con đường Việt Nam.</blockquote>
<h2>ĐIỀU CHÚNG TA CẦN LÀ SỰ THẬT</h2>
Thưa quý vị và bạn hữu,
Chúng ta có một đồng thuận trong phong trào Con đường Việt
Nam là "quyền con người được tôn trọng và bảo vệ ở
Việt Nam". Trong các quyền con người, không có gì quan trọng
hơn là quyền được sống. Mạng người là quý nhất.
Có một thực tế là quyền con người ở Việt Nam nói chung
chưa được tôn trọng trên hết và bình đẳng - cũng vì điều
này mà phong trào Con đường Việt Nam ra đời và thực hiện
sứ mệnh lịch sử của nó - thì quyền con người cho tù nhân
nói riêng khó mà bảo đảm. Chúng ta có nhiều nguồn để đo
lường, phán xét điều này.
Bên ngoài xã hội, nơi mà cộng đồng dễ dàng biết và phán
xét nhưng có rất nhiều trường hợp quyền con người đã bị
vi phạm một cách nghiêm trọng và thô bạo thì tù nhân sẽ cô
độc biết nhường nào khi giữa họ là bốn bức tường xám
xịt nơi thâm sơn cùng cốc.
Ai biết hoàn cảnh của họ, ai đấu tranh cho họ? Không ai cả,
vì tù là nơi cách biệt với xã hội. Bao nhiêu người tù bị
ngược đãi, bao nhiêu người tù bị chết oan ức? Không ai
biết. Số phận họ, nỗi oan họ có làm trái tim ta thổn thức?
Chính vì thực tế trên mà chúng ta trân quý và ủng hộ TS. Cù
Huy Hà Vũ, ông đã dùng sức khỏe, tính mạng của mình để
đấu tranh đòi quyền lợi cho ông và cũng là cho tù nhân khác
vì cuộc đấu tranh của ông tạo ra một lề lối tôn trọng
quyền con người cho tù nhân. Dùng quyền sống để đòi những
quyền khác là một sự trao đổi dũng cảm. Sự đánh đổi
không chỉ cho ông mà còn cho tù nhân khác.
Nhiều người cho rằng TS. Cù Huy Hà Vũ đấu tranh vì những
đòi hỏi cho riêng ông như việc được hưởng chế độ ở
phòng riêng với vợ trong 24h. Chúng tôi cho rằng, đây là góc
nhìn hạn hẹp nhằm công kích cá nhân ông, ông đấu tranh không
chỉ vì quyền lợi ông mà còn tạo ra lề lối tôn trọng
quyền con người cho tù nhân khác. Con đường chông gai nào cũng
cần người mở lối.
Thời gian qua, có hai nguồn tin trái ngược nhau: một của thân
nhân và là luật sư đại diện cho ông Vũ - bà luật sư Dương
Hà và cũng là vợ ông; một của ANTV và các báo đài của nhà
nước.
Là những người đấu tranh để quyền con người được tôn
trọng, bảo vệ, chúng ta thật khó xử. Chúng ta không biết nên
tin bên nào, bỏ bên nào?!
Nếu chúng ta tin vào TS. Cù Huy Hà Vũ thì sẽ thế nào nếu đây
là một màn kịch được dựng lên để lừa dối dư luận của
ông Vũ và vị luật sư của ông như đài báo chính thống đưa
tin? Như vậy khác nào chúng ta là những kẻ hồ đồ?
Nếu chúng ta tin vào đài báo chính thống thì có thể chúng ta
phụ một tấm lòng đấu tranh vì công lý cho tù nhân và có
thể đẩy TS Cù Huy Hà Vũ đến sự nguy hiểm của tính mạng?
Đây là những lựa chọn vô cùng khó khăn vì chúng ta không có
đủ thông tin.
Thật may mắn, thầy Phạm Toàn đã có sáng kiến <a
href="http://danluan.org/tin-tuc/20130618/pham-toan-sang-kien-cua-toi">ĐỀ
NGHỊ LẬP ĐOÀN ĐIỀU TRA ĐỘC LẬP</a> giải quyết tình huống
nan giải này, chúng tôi ủng hộ sáng kiến trên.
Tình hình thật gấp, đến nay TS. Cù Huy Hà Vũ đã tuyệt thực
sang ngày thứ 24, nếu đúng như lời tuyên bố của ông thì sẽ
rất nguy hiểm đến tính mạng của ông.
Sự thật sẽ mang đến công lý, sự thật bảo vệ quyền con
người, chúng tôi kêu gọi quý anh chị và bạn hữu hãy nhanh
chóng hành động để sáng kiến thầy Phạm Toàn được thực
thi nhanh nhất.
Vàng thật không sợ lửa, cả chính quyền và TS. Cù Huy Hà Vũ
đều không sợ sự thật nếu mình đúng! Hơn lúc nào hết công
luận cần sự thật để phán xét và xây dựng niềm tin chiến
lược (lời TT. Nguyễn Tấn Dũng). Bên nào chối bỏ sáng kiến
thầy Phạm Toàn là chối bỏ sự thật.
Tp. HCM ngày 18/6/2013,
TM. <a href="http://www.conduongvietnam.org/">Phong trào Con đường
Việt Nam</a>
Lê Thăng Long
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130619/le-thang-long-dieu-chung-ta-can-la-su-that),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Nhà báo Phạm Chí Dũng: Dự cảm chính trường Việt từ vụ bắt ba blogger
Sau khi blogger Trương Duy Nhất, chủ trang blog « Một góc nhìn
khác » bị bắt vào ngày 26/05/2013, thì hơn hai tuần sau, ngày
13/6 đến lượt một blogger nổi tiếng khác là Phạm Viết Đào
cũng bị bắt theo điều 258 Luật hình sự Việt Nam về « lợi
dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà
nước, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân ». Và hai ngày
sau đó, tức ngày 15/6 thì blogger Đinh Nhật Uy, anh của Đinh
Nguyên Kha – người vừa bị lãnh án cùng với sinh viên Nguyễn
Phương Uyên vì tội « tuyên truyền chống Nhà nước » - cũng
bị bắt theo điều 258.
Chính trường Việt Nam sắp tới liệu sẽ có những biến
động gì khác ? Chúng tôi đã mời nhà báo tự do Phạm Chí
Dũng hiện ở Thành phố Hồ Chí Minh, cũng là tiến sĩ về kinh
tế, bình luận về vấn đề này. Nhà báo Phạm Chí Dũng cũng
đã từng bị bắt vào tháng 7/2012 với cáo buộc lật đổ
chính quyền.
<em>RFI : Thân chào nhà báo Phạm Chí Dũng, rất cám ơn anh đã
vui lòng nhận trả lời phỏng vấn của RFI. Thưa anh, vụ bắt
ba blogger vừa qua có thể cho thấy những dấu hiệu mới nào
về chính trị?</em>
Nhà báo Phạm Chí Dũng : Giới phân tích quốc tế và trong
nước có thể đã có được vài ba cơ sở nào đó cho việc
dự báo triển vọng chính trị Việt Nam trong thời gian tới.
Không khí chính trường trong nửa cuối năm 2013 được hứa
hẹn sẽ không quá thâm trầm. Thậm chí là ngược lại.
Và thậm chí, vụ bắt giữ blogger và cũng là nhà văn Phạm
Viết Đào cùng bloger Đinh Nhật Uy đã xảy đến khi kỳ họp
lần thứ 5 Quốc hội khóa XIII còn chưa kết thúc, tiếp nối
cho sự việc bắt giữ blogger Trương Duy Nhất khi kỳ họp này
mới chỉ bắt đầu.
Vụ bắt giữ nhà văn Phạm Viết Đào lại xảy ra chỉ hai ngày
sau khi có kết quả lấy phiếu tín nhiệm đối với 47 chức
danh chủ chốt, trong đó phần lớn tỷ lệ phiếu "tín nhiệm
thấp" được dành cho quan chức khối chính phủ, và phần
lớn bình luận cho điều bị xem là "thất bại" đã được
giới truyền thông quốc tế dành cho Thủ tướng chính phủ và
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.
Một chuyển động đáng chú ý không kém là có vẻ gần giống
với hoạt động thăm Bắc Kinh của tân ủy viên Bộ Chính trị
Nguyễn Thiện Nhân khi Hội nghị trung ương 7 của Đảng vào
tháng 5/2013 còn chưa kết thúc, thông tin về chuyến đi Trung
Quốc của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã được mở ra
vào những ngày cuối cùng của kỳ họp quốc hội lần này.
Biển Đông lại vẫn là nguyên cớ nổi sóng trong quan hệ giữa
hai quốc gia - nếu nhìn từ Bắc Kinh xuống Hà Nội theo một
đường kinh tuyến.
<em>RFI : Anh có đọc nhận định của giáo sư Carlyle A.Thayer,
giảng viên bộ môn Chính trị học tại Đại học New South Wales
thuộc Học viện Quốc phòng Úc, về chuyện "triều cống" ?
Anh bình luận như thế nào về nhận định này ?</em>
Tôi nhớ là có đọc, không những đọc mà còn đọc kỹ nhận
định của giáo sư Thayer trên RFI và một số đài khác. Theo
tôi thấy thì có thể, lá cờ "Mười sáu chữ vàng" chính
là lý do để giáo sư Thayer nêu ra một nhận định rằng việc
bắt bớ các blogger là chiến lược phục vụ quan hệ cho
chuyến đi của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang trước khi sang
Trung Quốc, như một món quà dâng tiến về cam kết trung thành
giữ vững đường lối chủ nghĩa xã hội theo nước bạn.
Tất nhiên lập luận của giáo sư Thayer sẽ phần nào có lý,
với điều kiện cả ba blogger bị bắt vừa qua đều liên quan
đến luồng tư tưởng và bài viết chống Trung Quốc. Tuy nhiên
với trường hợp Trương Duy Nhất, sự khác biệt lớn của
blogger này với hai người kia là những bài viết của Nhất ít
đề cập đến vấn đề chủ quyền Việt Nam ở khu vực Biển
Đông, trong khi lại thường nhấn mạnh đến những vấn đề
nội chính quốc gia và đánh giá thẳng thắn một cách đáng
kinh ngạc về uy tín không vẹn toàn của một số lãnh đạo cao
cấp như Tổng bí thư và Thủ tướng.
Mà như vậy, chúng ta có thể thấy là chân đứng trong nhận
định của giáo sư Thayer có thể không chắc chắn lắm.
<em>RFI : Thưa anh, đã có nhiều bài phân tích sau vụ bắt giữ
ba blogger vừa rồi, anh nhận xét như thế nào về những bài
phân tích này?</em>
Tôi đọc khá nhiều. Nhưng mà cho tới thời điểm này, tôi cho
rằng bài bình luận có tiêu đề "Cảm nhận trong ba vụ bắt
người liên tiếp vừa qua?" của blogger Người Buôn Gió vào
15/6/2013 chứa đựng những phân tích và đánh giá sâu sắc
nhất. Người Buôn Gió có nêu ra một số điểm tương đồng
giữa các vụ bắt giữ đã được tác giả nêu bật và so
sánh, đối chiếu, gợi cho bạn đọc cái nhìn đa chiều, đa
dạng và không kém ẩn ý về những mâu thuẫn nào đó trong
"nội bộ".
Nhưng chúng ta cần lưu ý rằng yếu tố "nội bộ" cũng là
điểm tương đồng lớn giữa nội dung thể hiện của hai
blogger Phạm Viết Đào và Trương Duy Nhất, trong khi với blogger
Đinh Nhật Uy lại không phải như vậy.
Vì thế câu hỏi đặt ra đối với bạn đọc và dư luận là
nếu để phục vụ quan hệ "bốn tốt", người ta chỉ cần
bắt hai blogger Phạm Viết Đào và Đinh Nhật Uy là đủ. Nhưng
vì sao lại bắt cả blogger Trương Duy Nhất ? Mà việc bắt
Trương Duy Nhất đã khiến cho dư luận quốc tế phải đặc
tả về điều bị xem là "Nhà nước Việt Nam ghi điểm xấu
về nhân quyền"?
Một câu hỏi khác không thể không nghĩ đến là liệu một
chính khách nhiều kinh nghiệm ở đất Bắc Hà như ông Trương
Tấn Sang lại có thể thiếu khôn ngoan đến nỗi, thay vì gia
tăng lấy lòng dân trong bối cảnh người dân bị suy thoái khôn
tả niềm tin đối với chế độ như hiện nay, thì lại tăng
cường bắt bớ những người chống sự can thiệp của Trung
Quốc ngay trước chuyến đi Bắc Kinh của mình - một hành
động chắc hẳn càng làm cho lòng dân thêm phẫn nộ?
Nhưng nếu dấu hỏi về ông Trương Tấn Sang là thiếu cơ sở,
trở nên vô lý và vô nghĩa thì liệu còn câu hỏi nào khác, hay
những gì vừa xảy ra chỉ thuần túy mang một sắc màu nào đó
của "nội bộ" ?
<em>RFI : Như vậy theo anh, có dấu hiệu nào khác từ động thái
được xem là "nội bộ"?</em>
Theo tôi là có. Tính logic và phản logic của những câu hỏi mà
tôi vừa đặt ra lại càng trở nên phức hợp vì có một dấu
hiệu rất đáng lưu tâm và cần được "truy xét" cặn kẽ.
Vì nếu mà bạn đọc, dư luận theo dõi thường xuyên thì thấy
là không hề diễn ra một chiến dịch "phản tuyên truyền"
nào trên các báo Đảng. Không xuất hiện bài chính luận hay xã
luận nào về các đối tượng bị bắt giữ, tính từ thời
điểm blogger Trương Duy Nhất bị bắt cho đến nay. Như vậy là
đã có một sự im lặng.
Sự im lặng bất thường của các báo Nhân dân, Quân đội nhân
dân, Công an nhân dân và của cả vài ba tờ báo nhỏ mang trên
mình tư cách "dư luận viên" - những tờ báo khá thường
lên tiếng về vấn đề "phòng, chống diễn biến hòa bình"
và những vụ bắt giữ, xét xử các nhân vật dân chủ - lóe
lên tín hiệu gì?
Với nhiều trường hợp lên tiếng trước đây của báo Đảng,
hiển nhiên hành động tuyên truyền này được thực hiện theo
chỉ đạo của Ban Tuyên giáo trung ương và từ cả những cấp
cao hơn nữa trong những vụ việc đặc biệt, thể hiện một
"chủ trương nhất quán trong tập thể lãnh đạo". Nhưng
ứng với vụ bắt giữ ba blogger vừa qua, sự kín tiếng của
báo Đảng lẽ nào cho thấy những tờ báo này đã không nhận
được một sự chỉ đạo nào? Mà nếu không có chỉ đạo thì
cũng có thể không có sự thống nhất giữa các lãnh đạo
chăng? Nếu điều này xảy ra, động thái đơn lẻ trong chỉ
đạo "chiến dịch" bắt giữ đã đến từ phía nào và từ
những ai, nhằm mục đích gì? Đó là những câu hỏi để chúng
ta suy xét.
<em>RFI : Thưa anh trong phần trả lời phỏng vấn RFI vào tuần
trước, anh có nêu lên vấn đề nguồn tin như là một yếu tố
chính trong vụ blogger Phạm Viết Đào bị bắt . Vấn đề anh
vừa nêu có liên quan đến "nguồn tin" không và liệu từ
đó có thể có những hệ quả nào khác?</em>
Vấn đề nguồn tin vẫn được tôi bảo lưu, và có thể phát
triển sang một vài hệ quả khác. Theo những gì mà tôi đã
trải nghiệm, thì câu hỏi "Từ ai?" gần như chắc chắn là
câu hỏi mà hai blogger Trương Duy Nhất và Phạm Viết Đào đang
phải tìm cách thỏa mãn cho các điều tra viên trong quá trình
điều tra, xung quanh chủ đề những tin tức rất nhạy cảm
của hai blogger này đã thể hiện và khả năng về nguồn tin mà
họ nhận được.
Nếu quả những tin tức của hai blogger này là từ nguồn nội
bộ và có tính xác thực, vụ việc của họ sẽ là một vấn
đề lớn, thậm chí rất nghiêm trọng - theo cách nhìn của
những người chỉ đạo bắt giữ. Khi đó, sau công đoạn truy
xét nguồn tin sẽ là một lộ trình nào đó dẫn đến người
hoặc những người cung cấp nguồn tin, liên quan đến vi phạm
đảng viên và có thể cả trách nhiệm pháp lý. Tin tức càng
có giá trị nội bộ thì nguồn tin càng có phẩm hạng và có
thể càng liên đới những nhân vật cao cấp hơn.
Thực tế an ninh điều tra ở Việt Nam trong một số năm qua đã
cho thấy có những vụ việc được xếp vào dạng "quốc gia
đại sự", xuất phát từ những tin tức và nguồn tin quá
nhạy cảm trong nội bộ.
<em>RFI : Xin phép được đặt cho anh một câu hỏi « nhạy cảm
» : Anh có thể cho biết một ít kinh nghiệm của mình khi bị
bắt giam vào năm ngoái ?</em>
Có thể được… Bản thân tôi đã từng có một chứng nghiệm
về những rắc rối và nguy hiểm liên quan đến vấn đề
nguồn tin. Sự việc xảy ra vào tháng 7/2012, khi tôi bị cơ quan
an ninh điều tra bắt khẩn cấp. Tất nhiên, nguồn tin là một
trọng tâm trong rất nhiều câu hỏi của điều tra viên đối
với tôi. Với rất nhiều câu và cả chữ nghĩa trong vài chục
bài viết của mình, tôi đã phải cố gắng chứng minh là không
có mối liên hệ nào với một nguồn tin nào.
Thật may mắn, tất cả đã kết thúc với tôi một cách trong
sáng, nghĩa là những thông tin trong bài viết của tôi chẳng
dính dáng và cũng chẳng liên quan đến bất cứ một quan chức
nào trong nội bộ, dù ở cấp thấp nhất. Vấn đề của tôi
cũng vì thế có phần lắng đọng hơn.
Vô tình hay hữu ý, chỉ vài tháng sau vụ bắt giữ tôi, chính
trường Việt Nam đã "nổi sóng" với quá nhiều dư luận
về những đồng chí nào đó bằng mặt không bằng lòng. Hình
như mọi chuyện đang phải đi đến điểm thắt nút.
Trong cảm nhận cá nhân, tôi đang tự hỏi là liệu vào năm nay,
một kịch bản "nổi sóng" như năm ngoái có lặp lại, sau
vụ bắt giữ ba blogger?
<em>RFI : Thưa anh, đặt giả thiết nếu kịch bản này tái hiện
thì nó có thể ảnh hưởng như thế nào đối với chính
trường và những người hoạt động nhân quyền ở Việt
Nam?</em>
Chắc chắn là có ảnh hưởng. Theo tôi nếu kịch bản này lặp
lại vào năm 2013, còn có thể đậm đà tố chất bi tráng hơn
với biên độ sóng mạnh hơn cả "cơn hồng thủy" năm
ngoái, song lại có thể biến động theo chiều ngược lại với
gia tốc biến động khá nhanh trong nửa cuối năm nay.
Nếu kịch bản này lặp lại, có thể giáo sư Thayer của
Australia sẽ không hoàn toàn đúng. Tức theo cảm nhận của tôi,
những gì liên quan đến chính kiến Bắc Kinh có thể chỉ
chiếm tối đa 20% trong những hàm ý bắt giữ các blogger.
Nhưng 80% còn lại cũng không hẳn dành trọn vẹn cho những
người dân chủ. Những gì mà tôi hình dung về tác động tiêu
cực đối với phong trào dân chủ phản biện ở Việt Nam có
lẽ chỉ chiếm khoảng 30% trong số 80% này.
Những người dân chủ như Người Buôn Gió có lẽ cũng không
phải quá bận lòng về chuyện phong trào dân chủ phản biện
sẽ bị "diệt từ trong trứng nước" trong thời gian tới.
Cho dù có thể còn thêm ai đó sẽ bị bắt giữ bởi điều 258
- một phạm trù thường liên quan mật thiết đến các vấn
đề đấu tranh nội bộ.
Đơn giản vì người ta còn đang quá bận rộn với câu hỏi
"Ai là người cung cấp tin này cho anh ?".
<em>RFI : Như vậy theo anh giới trí thức Việt Nam nên giữ một
thế đứng như thế nào trong tình hình hiện nay?</em>
Tình hình hiện nay theo tôi là một bối cảnh nhập nhoạng như
hiện thời, có lẽ câu hỏi "Ai là người cung cấp tin này cho
anh?" sẽ gián tiếp giúp giới nhân sĩ trí thức Việt Nam -
những người có thực tâm dân chủ - cảm nghiệm rõ hơn về
chân đứng độc lập cần xác lập của mình. Đó là : Không
nên bị lệ thuộc vào bất cứ phe phái "nội bộ" nào, mà
chỉ phản biện và tranh đấu cho tất cả những gì thuộc về
quyền lợi của nhân dân - dĩ nhiên là nhân dân bao gồm người
nghèo và theo nghĩa đa số.
<em>RFI : Chúng tôi xin chân thành cảm ơn nhà báo Phạm Chí Dũng
đã dành thì giờ trả lời phỏng vấn của RFI Việt ngữ,
đặc biệt là trong bối cảnh có thể nói là khá căng thẳng
hiện nay tại Việt Nam.</em>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130619/nha-bao-pham-chi-dung-du-cam-chinh-truong-viet-tu-vu-bat-ba-blogger),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
khác » bị bắt vào ngày 26/05/2013, thì hơn hai tuần sau, ngày
13/6 đến lượt một blogger nổi tiếng khác là Phạm Viết Đào
cũng bị bắt theo điều 258 Luật hình sự Việt Nam về « lợi
dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà
nước, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân ». Và hai ngày
sau đó, tức ngày 15/6 thì blogger Đinh Nhật Uy, anh của Đinh
Nguyên Kha – người vừa bị lãnh án cùng với sinh viên Nguyễn
Phương Uyên vì tội « tuyên truyền chống Nhà nước » - cũng
bị bắt theo điều 258.
Chính trường Việt Nam sắp tới liệu sẽ có những biến
động gì khác ? Chúng tôi đã mời nhà báo tự do Phạm Chí
Dũng hiện ở Thành phố Hồ Chí Minh, cũng là tiến sĩ về kinh
tế, bình luận về vấn đề này. Nhà báo Phạm Chí Dũng cũng
đã từng bị bắt vào tháng 7/2012 với cáo buộc lật đổ
chính quyền.
<em>RFI : Thân chào nhà báo Phạm Chí Dũng, rất cám ơn anh đã
vui lòng nhận trả lời phỏng vấn của RFI. Thưa anh, vụ bắt
ba blogger vừa qua có thể cho thấy những dấu hiệu mới nào
về chính trị?</em>
Nhà báo Phạm Chí Dũng : Giới phân tích quốc tế và trong
nước có thể đã có được vài ba cơ sở nào đó cho việc
dự báo triển vọng chính trị Việt Nam trong thời gian tới.
Không khí chính trường trong nửa cuối năm 2013 được hứa
hẹn sẽ không quá thâm trầm. Thậm chí là ngược lại.
Và thậm chí, vụ bắt giữ blogger và cũng là nhà văn Phạm
Viết Đào cùng bloger Đinh Nhật Uy đã xảy đến khi kỳ họp
lần thứ 5 Quốc hội khóa XIII còn chưa kết thúc, tiếp nối
cho sự việc bắt giữ blogger Trương Duy Nhất khi kỳ họp này
mới chỉ bắt đầu.
Vụ bắt giữ nhà văn Phạm Viết Đào lại xảy ra chỉ hai ngày
sau khi có kết quả lấy phiếu tín nhiệm đối với 47 chức
danh chủ chốt, trong đó phần lớn tỷ lệ phiếu "tín nhiệm
thấp" được dành cho quan chức khối chính phủ, và phần
lớn bình luận cho điều bị xem là "thất bại" đã được
giới truyền thông quốc tế dành cho Thủ tướng chính phủ và
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.
Một chuyển động đáng chú ý không kém là có vẻ gần giống
với hoạt động thăm Bắc Kinh của tân ủy viên Bộ Chính trị
Nguyễn Thiện Nhân khi Hội nghị trung ương 7 của Đảng vào
tháng 5/2013 còn chưa kết thúc, thông tin về chuyến đi Trung
Quốc của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã được mở ra
vào những ngày cuối cùng của kỳ họp quốc hội lần này.
Biển Đông lại vẫn là nguyên cớ nổi sóng trong quan hệ giữa
hai quốc gia - nếu nhìn từ Bắc Kinh xuống Hà Nội theo một
đường kinh tuyến.
<em>RFI : Anh có đọc nhận định của giáo sư Carlyle A.Thayer,
giảng viên bộ môn Chính trị học tại Đại học New South Wales
thuộc Học viện Quốc phòng Úc, về chuyện "triều cống" ?
Anh bình luận như thế nào về nhận định này ?</em>
Tôi nhớ là có đọc, không những đọc mà còn đọc kỹ nhận
định của giáo sư Thayer trên RFI và một số đài khác. Theo
tôi thấy thì có thể, lá cờ "Mười sáu chữ vàng" chính
là lý do để giáo sư Thayer nêu ra một nhận định rằng việc
bắt bớ các blogger là chiến lược phục vụ quan hệ cho
chuyến đi của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang trước khi sang
Trung Quốc, như một món quà dâng tiến về cam kết trung thành
giữ vững đường lối chủ nghĩa xã hội theo nước bạn.
Tất nhiên lập luận của giáo sư Thayer sẽ phần nào có lý,
với điều kiện cả ba blogger bị bắt vừa qua đều liên quan
đến luồng tư tưởng và bài viết chống Trung Quốc. Tuy nhiên
với trường hợp Trương Duy Nhất, sự khác biệt lớn của
blogger này với hai người kia là những bài viết của Nhất ít
đề cập đến vấn đề chủ quyền Việt Nam ở khu vực Biển
Đông, trong khi lại thường nhấn mạnh đến những vấn đề
nội chính quốc gia và đánh giá thẳng thắn một cách đáng
kinh ngạc về uy tín không vẹn toàn của một số lãnh đạo cao
cấp như Tổng bí thư và Thủ tướng.
Mà như vậy, chúng ta có thể thấy là chân đứng trong nhận
định của giáo sư Thayer có thể không chắc chắn lắm.
<em>RFI : Thưa anh, đã có nhiều bài phân tích sau vụ bắt giữ
ba blogger vừa rồi, anh nhận xét như thế nào về những bài
phân tích này?</em>
Tôi đọc khá nhiều. Nhưng mà cho tới thời điểm này, tôi cho
rằng bài bình luận có tiêu đề "Cảm nhận trong ba vụ bắt
người liên tiếp vừa qua?" của blogger Người Buôn Gió vào
15/6/2013 chứa đựng những phân tích và đánh giá sâu sắc
nhất. Người Buôn Gió có nêu ra một số điểm tương đồng
giữa các vụ bắt giữ đã được tác giả nêu bật và so
sánh, đối chiếu, gợi cho bạn đọc cái nhìn đa chiều, đa
dạng và không kém ẩn ý về những mâu thuẫn nào đó trong
"nội bộ".
Nhưng chúng ta cần lưu ý rằng yếu tố "nội bộ" cũng là
điểm tương đồng lớn giữa nội dung thể hiện của hai
blogger Phạm Viết Đào và Trương Duy Nhất, trong khi với blogger
Đinh Nhật Uy lại không phải như vậy.
Vì thế câu hỏi đặt ra đối với bạn đọc và dư luận là
nếu để phục vụ quan hệ "bốn tốt", người ta chỉ cần
bắt hai blogger Phạm Viết Đào và Đinh Nhật Uy là đủ. Nhưng
vì sao lại bắt cả blogger Trương Duy Nhất ? Mà việc bắt
Trương Duy Nhất đã khiến cho dư luận quốc tế phải đặc
tả về điều bị xem là "Nhà nước Việt Nam ghi điểm xấu
về nhân quyền"?
Một câu hỏi khác không thể không nghĩ đến là liệu một
chính khách nhiều kinh nghiệm ở đất Bắc Hà như ông Trương
Tấn Sang lại có thể thiếu khôn ngoan đến nỗi, thay vì gia
tăng lấy lòng dân trong bối cảnh người dân bị suy thoái khôn
tả niềm tin đối với chế độ như hiện nay, thì lại tăng
cường bắt bớ những người chống sự can thiệp của Trung
Quốc ngay trước chuyến đi Bắc Kinh của mình - một hành
động chắc hẳn càng làm cho lòng dân thêm phẫn nộ?
Nhưng nếu dấu hỏi về ông Trương Tấn Sang là thiếu cơ sở,
trở nên vô lý và vô nghĩa thì liệu còn câu hỏi nào khác, hay
những gì vừa xảy ra chỉ thuần túy mang một sắc màu nào đó
của "nội bộ" ?
<em>RFI : Như vậy theo anh, có dấu hiệu nào khác từ động thái
được xem là "nội bộ"?</em>
Theo tôi là có. Tính logic và phản logic của những câu hỏi mà
tôi vừa đặt ra lại càng trở nên phức hợp vì có một dấu
hiệu rất đáng lưu tâm và cần được "truy xét" cặn kẽ.
Vì nếu mà bạn đọc, dư luận theo dõi thường xuyên thì thấy
là không hề diễn ra một chiến dịch "phản tuyên truyền"
nào trên các báo Đảng. Không xuất hiện bài chính luận hay xã
luận nào về các đối tượng bị bắt giữ, tính từ thời
điểm blogger Trương Duy Nhất bị bắt cho đến nay. Như vậy là
đã có một sự im lặng.
Sự im lặng bất thường của các báo Nhân dân, Quân đội nhân
dân, Công an nhân dân và của cả vài ba tờ báo nhỏ mang trên
mình tư cách "dư luận viên" - những tờ báo khá thường
lên tiếng về vấn đề "phòng, chống diễn biến hòa bình"
và những vụ bắt giữ, xét xử các nhân vật dân chủ - lóe
lên tín hiệu gì?
Với nhiều trường hợp lên tiếng trước đây của báo Đảng,
hiển nhiên hành động tuyên truyền này được thực hiện theo
chỉ đạo của Ban Tuyên giáo trung ương và từ cả những cấp
cao hơn nữa trong những vụ việc đặc biệt, thể hiện một
"chủ trương nhất quán trong tập thể lãnh đạo". Nhưng
ứng với vụ bắt giữ ba blogger vừa qua, sự kín tiếng của
báo Đảng lẽ nào cho thấy những tờ báo này đã không nhận
được một sự chỉ đạo nào? Mà nếu không có chỉ đạo thì
cũng có thể không có sự thống nhất giữa các lãnh đạo
chăng? Nếu điều này xảy ra, động thái đơn lẻ trong chỉ
đạo "chiến dịch" bắt giữ đã đến từ phía nào và từ
những ai, nhằm mục đích gì? Đó là những câu hỏi để chúng
ta suy xét.
<em>RFI : Thưa anh trong phần trả lời phỏng vấn RFI vào tuần
trước, anh có nêu lên vấn đề nguồn tin như là một yếu tố
chính trong vụ blogger Phạm Viết Đào bị bắt . Vấn đề anh
vừa nêu có liên quan đến "nguồn tin" không và liệu từ
đó có thể có những hệ quả nào khác?</em>
Vấn đề nguồn tin vẫn được tôi bảo lưu, và có thể phát
triển sang một vài hệ quả khác. Theo những gì mà tôi đã
trải nghiệm, thì câu hỏi "Từ ai?" gần như chắc chắn là
câu hỏi mà hai blogger Trương Duy Nhất và Phạm Viết Đào đang
phải tìm cách thỏa mãn cho các điều tra viên trong quá trình
điều tra, xung quanh chủ đề những tin tức rất nhạy cảm
của hai blogger này đã thể hiện và khả năng về nguồn tin mà
họ nhận được.
Nếu quả những tin tức của hai blogger này là từ nguồn nội
bộ và có tính xác thực, vụ việc của họ sẽ là một vấn
đề lớn, thậm chí rất nghiêm trọng - theo cách nhìn của
những người chỉ đạo bắt giữ. Khi đó, sau công đoạn truy
xét nguồn tin sẽ là một lộ trình nào đó dẫn đến người
hoặc những người cung cấp nguồn tin, liên quan đến vi phạm
đảng viên và có thể cả trách nhiệm pháp lý. Tin tức càng
có giá trị nội bộ thì nguồn tin càng có phẩm hạng và có
thể càng liên đới những nhân vật cao cấp hơn.
Thực tế an ninh điều tra ở Việt Nam trong một số năm qua đã
cho thấy có những vụ việc được xếp vào dạng "quốc gia
đại sự", xuất phát từ những tin tức và nguồn tin quá
nhạy cảm trong nội bộ.
<em>RFI : Xin phép được đặt cho anh một câu hỏi « nhạy cảm
» : Anh có thể cho biết một ít kinh nghiệm của mình khi bị
bắt giam vào năm ngoái ?</em>
Có thể được… Bản thân tôi đã từng có một chứng nghiệm
về những rắc rối và nguy hiểm liên quan đến vấn đề
nguồn tin. Sự việc xảy ra vào tháng 7/2012, khi tôi bị cơ quan
an ninh điều tra bắt khẩn cấp. Tất nhiên, nguồn tin là một
trọng tâm trong rất nhiều câu hỏi của điều tra viên đối
với tôi. Với rất nhiều câu và cả chữ nghĩa trong vài chục
bài viết của mình, tôi đã phải cố gắng chứng minh là không
có mối liên hệ nào với một nguồn tin nào.
Thật may mắn, tất cả đã kết thúc với tôi một cách trong
sáng, nghĩa là những thông tin trong bài viết của tôi chẳng
dính dáng và cũng chẳng liên quan đến bất cứ một quan chức
nào trong nội bộ, dù ở cấp thấp nhất. Vấn đề của tôi
cũng vì thế có phần lắng đọng hơn.
Vô tình hay hữu ý, chỉ vài tháng sau vụ bắt giữ tôi, chính
trường Việt Nam đã "nổi sóng" với quá nhiều dư luận
về những đồng chí nào đó bằng mặt không bằng lòng. Hình
như mọi chuyện đang phải đi đến điểm thắt nút.
Trong cảm nhận cá nhân, tôi đang tự hỏi là liệu vào năm nay,
một kịch bản "nổi sóng" như năm ngoái có lặp lại, sau
vụ bắt giữ ba blogger?
<em>RFI : Thưa anh, đặt giả thiết nếu kịch bản này tái hiện
thì nó có thể ảnh hưởng như thế nào đối với chính
trường và những người hoạt động nhân quyền ở Việt
Nam?</em>
Chắc chắn là có ảnh hưởng. Theo tôi nếu kịch bản này lặp
lại vào năm 2013, còn có thể đậm đà tố chất bi tráng hơn
với biên độ sóng mạnh hơn cả "cơn hồng thủy" năm
ngoái, song lại có thể biến động theo chiều ngược lại với
gia tốc biến động khá nhanh trong nửa cuối năm nay.
Nếu kịch bản này lặp lại, có thể giáo sư Thayer của
Australia sẽ không hoàn toàn đúng. Tức theo cảm nhận của tôi,
những gì liên quan đến chính kiến Bắc Kinh có thể chỉ
chiếm tối đa 20% trong những hàm ý bắt giữ các blogger.
Nhưng 80% còn lại cũng không hẳn dành trọn vẹn cho những
người dân chủ. Những gì mà tôi hình dung về tác động tiêu
cực đối với phong trào dân chủ phản biện ở Việt Nam có
lẽ chỉ chiếm khoảng 30% trong số 80% này.
Những người dân chủ như Người Buôn Gió có lẽ cũng không
phải quá bận lòng về chuyện phong trào dân chủ phản biện
sẽ bị "diệt từ trong trứng nước" trong thời gian tới.
Cho dù có thể còn thêm ai đó sẽ bị bắt giữ bởi điều 258
- một phạm trù thường liên quan mật thiết đến các vấn
đề đấu tranh nội bộ.
Đơn giản vì người ta còn đang quá bận rộn với câu hỏi
"Ai là người cung cấp tin này cho anh ?".
<em>RFI : Như vậy theo anh giới trí thức Việt Nam nên giữ một
thế đứng như thế nào trong tình hình hiện nay?</em>
Tình hình hiện nay theo tôi là một bối cảnh nhập nhoạng như
hiện thời, có lẽ câu hỏi "Ai là người cung cấp tin này cho
anh?" sẽ gián tiếp giúp giới nhân sĩ trí thức Việt Nam -
những người có thực tâm dân chủ - cảm nghiệm rõ hơn về
chân đứng độc lập cần xác lập của mình. Đó là : Không
nên bị lệ thuộc vào bất cứ phe phái "nội bộ" nào, mà
chỉ phản biện và tranh đấu cho tất cả những gì thuộc về
quyền lợi của nhân dân - dĩ nhiên là nhân dân bao gồm người
nghèo và theo nghĩa đa số.
<em>RFI : Chúng tôi xin chân thành cảm ơn nhà báo Phạm Chí Dũng
đã dành thì giờ trả lời phỏng vấn của RFI Việt ngữ,
đặc biệt là trong bối cảnh có thể nói là khá căng thẳng
hiện nay tại Việt Nam.</em>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130619/nha-bao-pham-chi-dung-du-cam-chinh-truong-viet-tu-vu-bat-ba-blogger),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Đăng ký:
Bài đăng (Atom)